Με την έννοια της προόδου είχα πάντοτε μια περίεργη σχέση. Για την ακρίβεια ανέκαθεν με εκνεύριζε το γεγονός ότι είναι συνδεδεμένη με κάτι, αόριστα, θετικό. Αυτή η, συχνά θεολογικού τύπου, χρήση της έτεινε να εξουδετερώνει κάθε ερώτημα του τί, πώς, για τί ή για ποιόν η πρόοδος; Και αν στον καθημερινό λόγο η χρήση της λέξης έχει εκ των προτέρων θετική χροιά, κατέληξα ότι στον πολιτικό λόγο (αλλά και τον επιστημονικό) η χρήση της είναι καθαρά ιδεολογική. Και αυτό με έχει κάνει ακόμη πιο επιφυλακτικό.
Ίσως να φταίει που μεγάλωσα το ‘80, επί “Αλλαγής“, τότε που οι λέξεις “πρόοδος” και “προοδευτικός” ήταν το καθημερινό ψωμοτύρι και αποτελούσαν τον απαραίτητο φερετζέ που έκρυβε την εξουσιολαγνεία, το συμβιβασμό, την ιδεολογική προδοσία, την κοινωνική και εισοδηματική αναρρίχηση και σύντομα την …κουτάλα! 
Ίσως που η φετιχιστική πίστη στην “πρόοδο” (έτσι, ουδέτερα και αρκούντως μεταφυσικά) έχει οδηγήσει τον πλανήτη στα οικολογικά και ανθρωπολογικά του όρια.
Τέλος πάντων, η μικρή εισαγωγή έγινε για να παραθέσω το κάτωθι απόσπασμα από βιβλίο του καθηγητή Γ. Κοντογιώργη, που το βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρον στην προσπάθειά του να αποσαφηνίσει κάποια ζητήματα γύρω από την έννοια της προόδου (οι τονισμοί δικοί μου):
“…αφού μιλάμε για ανθρώπινες κοινωνίες, η πρόοδος συνδέεται οργανιικά και, επομένως, είναι δυνατόν να αποδοθεί μόνο με μέτρο την ελευθερία και, φυσικά, με γνώμονα τις παραμέτρους που την εφικτοποιούν.
Πώς όμως θα ορίσουμε την ελευθερία; Η ελευθερία έχει, κατά την κρίση μου, έναν μόνο τρόπο να ορισθεί, ως αυτονομία: ”το ζην ως βούλεται έκαστος και όχι κατά τη βούληση άλλου τινός”. Θα προσθέσω επίσης τα πεδία της αυτονομίας: το ατομικό, το κοινωνικό, το πολιτικό. Το ατομικό, αφορά στη δράση ενός εκάστου στο περιβάλλον της κοινωνίας, εκεί που δεν συνάπτει δεσμευτικές συμβάσεις. Το κοινωνικό, ορίζει το πεδίο της αυτονομίας, εκεί όπου το άτομο συνάπτει συμβάσεις με κοινωνικά υποσυστήματα (π.χ. σύμβαση εργασίας). Το πολιτικό πεδίο της αυτονομίας ορίζει τη σχέση του ατόμου / της κοινωνίας με τις συνολικές της λειτουργίες.
Οι τρεις αυτές διαστάσεις της ελευθερίας συγκροτούν το σώμα της καθολικής ελευθερίας και συνεπώς της καθολικής προόδου…”
Γιώργος Κοντογιώργης
“Έθνος και εκσυγχρονιστική νεοτερικότητα” (σ. 60-61)
Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2006
Θα ακολουθήσει σε επόμενη δημοσίευση ένα ενδιαφέρον απόσπασμα, από το ίδιο βιβλίο, για τα “δικαιώματα“.
![tupamaros[1] tupamaros[1]](http://eksapodo.files.wordpress.com/2009/07/tupamaros11.jpg?w=246&h=356)
![krisi[1] krisi[1]](http://eksapodo.files.wordpress.com/2009/07/krisi11.jpg?w=266&h=381)


Δημοσιεύσεις RSS