Posts Tagged ‘Ρακκάς’

Το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης ή το πρόγραμμα των Βρυξελλών;

Απρίλιος 30, 2015

Του Γιώργου Ρακκά 

Η επιμονή του μεγαλύτερου κομματιού του αντιμνημονιακού χώρου στην «κατοχή» που βιώνει η χώρα από την Γερμανική Ευρώπη ήταν σωστή και λάθος ταυτόχρονα. Σωστή, γιατί ορθώς επισήμανε την ιδιαιτερότητα της ελληνικής περίπτωσης μέσα στο μπλοκ των αδυνάμων οικονομιών της Ευρωζώνης, καθώς ούτε η Ιταλία, ούτε η Ισπανία ούτε καν η… Κύπρος βρίσκεται σε καθεστώς τόσου ασφυκτικού ελέγχου από τους «θεσμούς». Λάθος, γιατί ποτέ δεν έκανε τον κόπο (δείγμα της απίστευτης ιδεολογικής καθυστέρησης-παρακμής της ελληνικής κοινωνίας) να προσδιορίσει επακριβώς την φύση και τα χαρακτηριστικά αυτής της ιδιότυπης «κατοχής». Με συνέπεια, να καταντήσει να καλλιεργεί μια εντελώς λανθασμένη αντίληψη για τα πράγματα σύμφωνα με την οποία αρκεί να δηλώνει κανείς «αντιμνημονιακός» και αυτόματα τίθεται έξω από το κάδρο της αποικίας χρέους, και βρίσκεται εξ ορισμού απέναντι από τις δυνάμεις που ασκούν αυτήν την ιδιότυπη επικυριαρχία πάνω στην χώρα μας.

Έτσι, η «αντιμνημονιακή ενότητα» υπήρξε το άλλοθι για συγκεκριμένες επιλογές των τωρινών κυβερνητικών δυνάμεων, τόσο προεκλογικά όσο και μετεκλογικά. Προεκλογικά λειτούργησε ως ιδεολογικό επιστέγασμα πολιτικών μεταγραφών της τελευταίας στιγμής, κυρίως από το παλαιό «όλον ΠΑΣΟΚ» (Κατσέλη, Τζάκρη κ.ο.κ.) αλλά και από την Νέα Δημοκρατία (Νικολόπουλος), καθώς και δικαιολογία για εκλεκτικούς «συγχρωτισμούς» (λέγε με Γιάννα Αγγελοπούλου-Δασκαλάκη). (more…)

Advertisements

«Απαισιοδοξία της γνώσης, αισιοδοξία της θέλησης»

Μαΐου 9, 2011

Ενάντια στην κατάθλιψη

Καραμπελιάς Γ., Ρακκάς Γ.

Ο αγώνας ενάντια στο γενικευμένο αδιέξοδο θα είναι παρατεταμένος
Ο ποιοσδήποτε επιθυμεί να παρέμβει σήμερα στην ελληνική κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπος με τρία εμπόδια:
Πρώτο, η σύγχυση, και συχνά ο πανικός, του λαού, που συστηματικά καλλιεργεί η προπαγάνδα και η παραπληροφόρηση των κατεστημένων μέσων. Η κατατρομοκράτηση των πρωινάδικων και του «δελτίου των 8» που προβάλλει το οικονομικό αδιέξοδο για να πανικοβάλει τον λαό.
Δεύτερο, η εξοργιστική ασυδοσία και αλαζονεία με τις οποίες οι άρχουσες τάξεις μεθοδεύουν την εκποίηση της πατρίδας μας.
Τρίτο, η κρίση των θεσμών και των εργαλείων αντίστασης της ίδιας της κοινωνίας. Κρίση που εκφράζεται ως εξάντληση της Μεταπολίτευσης, διάλυση όλων των πολιτικών ιδεολογιών, πρακτικών και θεσμών που άνθισαν μέσα σ’ αυτή – κι ευρύτερα, ως ηθική, πολιτιστική και αξιακή αποσύνθεση ολάκερης της ελληνικής κοινωνίας. (more…)

«Για μια παραγωγική αμφισβήτηση»

Μαρτίου 10, 2009

Για μια παραγωγική αμφισβήτηση

Κίνημα σημαίνει την υπέρβαση της οραματικής και της μεταπρατικής μιζέριας που κυριαρχεί στην Ελλάδα
Οι κοινωνικές και πολιτικές συγκρούσεις, παρότι τον τελευταίο καιρό οξύνονται, αδυνατούν να προσφέρουν τους όρους μιας διεξόδου από τη βαθιά κρίση της ελληνικής κοινωνίας.
Και τούτο συμβαίνει διότι η ίδια η κοινωνία έχει διαλύσει όλες εκείνες τις προϋποθέσεις για τη συγκρότηση αυθεντικών κινημάτων. Ας πάρουμε για παράδειγμα τους αγρότες: Από τη μία, η εγκατάλειψή τους από το ελληνικό κράτος και ο καταποντισμός τους στα πλαίσια της νέας αγροτικής πολιτικής είναι δεδομένα. Και γι’ αυτό έχουν απόλυτο δίκιο να κινητοποιούνται και να συγκρούονται μ’ ένα κράτος το οποίο, όχι μόνον έχει σταυρώσει τα χέρια, αλλά αποτελεί συνεργό στην ολοκληρωτική καταστροφή της ελληνικής γεωργίας. Απ’ την άλλη, όμως, τα ίδια τα αιτήματα που εγείρουν είναι εκείνα που τους εγκλωβίζουν ακόμα βαθύτερα στους μηχανισμούς που τους εξαφανίζουν. Τι ζητούν; Περισσότερες επιδοτήσεις – επί της ουσίας, απαιτούν να τους αναγνωρίσει το κράτος ως «είδος προς εξαφάνιση» και να αναλάβει το κόστος της συντήρησής τους. Και φυσικά, ούτε ένα φωνήεν δεν ακούγεται περί της πραγματικής, ρεαλιστικής και βιώσιμης προοπτικής για μια εναλλακτική, βιολογική γεωργία, που θα προσανατολίζεται στο να καλύψει τις διατροφικές ανάγκες της χώρας και που θα έδινε στην ελληνική ύπαιθρο τη δυνατότητα να επιβιώσει και να αναβαθμιστεί ποιοτικά. Ποιος, εξάλλου, να το θέσει; Οι αγρότες σήμερα έχουν βυθιστεί στον παρασιτισμό: στον παρασιτισμό των κονδυλίων και των επιδοτήσεων, αλλά και στον παρασιτισμό της δουλοκτητικής εκμετάλλευσης των ξένων εργατικών χεριών – που τους επιτρέπει, εξάλλου, να «παίζουν» με έπαρση τα ψευδοαφεντικά στα καφενεία της ελληνικής περιφέρειας.
Η περίπτωση των αγροτών αποτελεί μόνο ένα παράδειγμα. Υπάρχουν κι άλλα – όπως αυτό του κινήματος νεολαίας που ξεπήδησε από τη δολοφονία του Α. Γρηγορόπουλου από τον «ράμπο» ειδικό φρουρό. Σ’ αυτή την περίπτωση, η ανοχή –και ορισμένες φορές η σύμπλευση– των κυριότερων κομματιών του κινήματος με τον μηδενισμό των φετιχιστών της βίας δεν μαρτυρά μόνον ένα ευρύτερο έλλειμμα οραμάτων, αιτημάτων και πρότασης, που χαρακτηρίζει τις μητροπολιτικές μεσαίες τάξεις, απ’ όπου ξεπήδησε και το κίνημα. Μαρτυρά επίσης έλλειμμα πολιτικού αισθητηρίου και ταξικής συνείδησης και, κατά συνέπεια, αδυναμία να παραχθεί ο στοιχειώδης έστω προβληματισμός γύρω από τα αποτελέσματα και τις συνέπειες της «στρατηγικής της έντασης». Ποιους θα ωφελήσει και ποιους θα πλήξει αυτή στις δεδομένες περιστάσεις; Σίγουρα, όχι τα πληβειακά στρώματα της κοινωνίας. Πού θα οδηγήσει η όξυνση της αντιπαράθεσης στους δρόμους, εν απουσία των πολιτικών και κοινωνικών υποκειμένων που θα μπορούσαν να της προσδώσουν νόημα, σχέδιο και όραμα; Μα, φυσικά, σε παροξυσμό των βίαιων πρακτικών – κι από εκεί σε μια βίαιη στροφή προς τα δεξιά, στην όξυνση της καταστολής, την ενδυνάμωση της άκρας Δεξιάς υπό τη σημαία της ασφάλειας και της αποκατάστασης της τάξης, στη γενική άνοδο του επιπέδου της βίας στην ελληνική κοινωνία. Και τούτο πλέον είναι πασιφανές – ό,τι κι αν λένε τα τζιμάνια του «Ιού της Κυριακής» και οι λοιποί αξιότιμοι κύριοι της χαβιαροαριστεράς, που στηρίζουν τούτο το ρεύμα οπορτουνιστικά, διαβλέποντας σ’ αυτό μια ευκαιρία να επαναφέρουν το ΠΑΣΟΚ και να βρεθούν ξανά στον περίγυρο της εξουσίας.

Μια κοινωνία ανήμπορη ν’ αντιδράσει
Βρισκόμαστε επομένως σε μια πολύ δεινή κατάσταση. Οι αντιστάσεις που αρθρώνει μία κοινωνία αδυνατούν να υπερβούν τα χαρακτηριστικά της ίδιας της κοινωνίας – είναι τέκνα της και της μοιάζουν. Τα σκάνδαλα, η διαπλοκή, η ολοένα και αυξανόμενη εξουσία που αποκτούν οι μεγαλοεκδότες και οι μεγαλοκαναλάρχες αλλά και η σοβούσα πολιτική κρίση καταδεικνύουν την ολοκληρωτική εξαχρείωση, την βαθιά παρακμή των ελληνικών ελίτ. Παρ’ όλα ταύτα, κι αν το πράγμα σταματούσε εκεί, στο πηλίκο θα παρέμεναν κοινωνικές δυνάμεις που θα μπορούσαν να αναλάβουν την πρωτοβουλία για την έξοδο από την κρίση – και οι συνθήκες ευνοούν σήμερα μεγάλης κλίμακας πολιτικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανατροπές. Και τότε θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για τη «μεγάλη αναταραχή» και την «κρίση ως στιγμή ελευθερίας». Το πρόβλημα είναι όμως ότι το αδιέξοδο διατρέχει το σύνολο της κοινωνίας· ότι, μέσα από διάφορους μηχανισμούς, οι ελίτ έχουν τραβήξει ολόκληρο τον ελληνικό λαό σε τούτο τον απόπατο.
Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο πρόβλημα: ότι τα τελευταία 20 χρόνια ο παρασιτισμός, ο καταναλωτισμός, η τηλεχαύνωση, η διάλυση των εκπαιδευτικών μηχανισμών, η προώθηση του ατομικισμού, η καταστροφή οποιασδήποτε μορφής λαϊκής αλληλεγγύης, συνεργατικότητας και κοινοτισμού, όπως και η υπονόμευση οποιασδήποτε εκδοχής κουλτούρας και παραδόσεων, η αμνησία που επέβαλε ο κοσμοπολιτισμός, όλα αυτά μαζί έχουν συντελέσει στην έκλειψη των κοινωνικών υποκειμένων, στη μετατροπή των νεοελλήνων σε μοναχικό πλήθος.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η δυσκολία συγκρότησης μιας λαϊκής, αντιφιλελεύθερης εναλλακτικής διεξόδου από την κρίση, που να ανατρέπει τις κοινωνικοπολιτικές συντεταγμένες της παρασιτικής ελληνικής κοινωνίας των δύο τρίων, εντείνεται. Διότι αυτό που απαιτείται είναι μια πολιτική και κοινωνική δουλειά σε βάθος, η οποία πρώτα και πάνω απ’ όλα θα ανασυγκροτήσει την ίδια την κοινωνία και θα την ανασύρει από την κατάπτωσή της. Και σ’ αυτή την κατεύθυνση, η διαμαρτυρία και η αμφισβήτηση δεν αρκούν, ενώ, επιπρόσθετα, ο επαναστατικός μηδενισμός, η «δημιουργική καταστροφή» που σαν τέτοια ξεδιπλώθηκε τον Δεκέμβρη στις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας, δεν μπορεί παρά, σε τελευταία ανάλυση και ανεξαρτήτως προθέσεων, να ενισχύει ακόμα περισσότερο την αποσύνθεση και τη διάλυση της ελληνικής κοινωνίας.

Το αναγκαίο άλμα προς τα εμπρός
Γι’ αυτό απαιτείται μια ριζική στροφή προς άλλα πρότυπα, λογικές και πρακτικές αμφισβήτησης που προκρίνουν την οικοδόμηση νέων, θετικών συμπεριφορών, θεσμών, κοινωνικών και πολιτικών ταυτοτήτων, ώστε να καλυφθεί τούτο το τρομακτικό κενό που χάσκει στα θεμέλια της ελληνικής κοινωνίας. Τέτοιες λογικές προκρίνουν, λογουχάρη, την αλληλέγγυα οικονομία προς αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, εφευρίσκουν τρόπους ανταλλαγών δίχως χρήμα, προωθούν ένα αποπαγκοσμιοποιημένο, οικολογικά και κοινωνικά ευαίσθητο, μοντέλο «τροφικής κυριαρχίας», που θα στηρίζεται στους μικροκαλλιεργητές.
Όλα τούτα δεν είναι εξωτισμοί ούτε συνιστούν δονκιχωτικές απόπειρες ανάδειξης μιας απόμακρης ουτοπίας. Τουναντίον, είναι τα όσα έκαναν οι… παππούδες μας και οι γιαγάδες μας στις κοινότητες όπου επιβίωναν, πριν τις καταστρέψει η παγκοσμιοποίηση και ο εκσυγχρονισμός. Είναι η συλλογική εργασία στα χωριά, οι αξίες της αυτοκατανάλωσης, οι άτυποι θεσμοί αλληλεγγύης που αναπτύσσονταν στις αστικές γειτονιές. Και, βεβαίως, είναι τόσα άλλα ακόμα που σήμερα σε διάφορες γωνιές του πλανήτη, εφαρμόζονται ήδη μέσα από την ανατρεπτική πρωτοβουλία των λαϊκών τάξεων στην Ασία, τη Λατινική Αμερική και αλλού: τα αστικά περιβόλια, η κοινωνική οικονομία, οι συνεταιρισμοί, οι εστίες αυτομόρφωσης, οι τράπεζες δίχως κέρδος κ.ο.κ.
Σε μια χώρα που καταβυθίζεται στον παρασιτισμό, που δεν παράγει τίποτε και που τα τελευταία της πνευματικά και πολιτιστικά σκιρτήματα συνέβησαν προ… 30ετίας, η αμφισβήτηση είτε θα καταστεί παραγωγική δύναμη είτε θα αναγκαστεί να εκλείψει υπό το βάρος μιας βίας που την ξεπερνά

Γιώργος Ρακκάς

Το παραπάνω άρθρο του Γ. Ρακκά δημοσιεύτηκε στη μηνιαία εφημερίδα «Ρήξη» (τ.50, 7/3/2009)

40 χρόνια μετά

Μαΐου 28, 2008

Ένα από τα καλύτερα κείμενα κριτικής αποτίμησης του «Μάη του ’68» που διάβασα μέσα στον κατακλυσμό κειμένων (μέχρι υπερβολής) του τελευταίου διαστήματος, είναι αυτό του Γιώργου Ρακκά, στο τελευταίο αφιερωματικό τεύχος του διμηνιαίου περιοδικού «Άρδην» (τ. 69). Πρόκειται για μια προσέγγιση που ξεφεύγει από τους πανηγυρικούς και τους δεκάρικους που έχουν ακουστεί και γραφεί αυτή την περίοδο, αναζητώντας τις μορφές μέσα από τις οποίες ο «Μάης» επιζεί στις μέρες μας, είτε σαν εξουσία είτε σαν αντεξουσία. Το παραθέτω παρ’ όλη τη μεγάλη έκταση που καταλαμβάνει:

40 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ
του Γιώργου Ρακκά

 Οι εφημερίδες δημοσιεύουν ιλουστρασιόν λευκώματα, με φωτογραφίες οδοφραγμάτων, συγκρούσεων με την αστυνομία, αφισών του Μάη του ’68. Κάθε μεγάλο πανεπιστήμιο που σέβεται τον εαυτό του διοργανώνει και από μία ημερίδα για το θέμα, ενώ οι διάσημοι «οργανικοί διανοούμενοι» της παγκοσμιοποίησης, όλοι όσοι στήριξαν με ζήλο τον πόλεμο στη Σερβία, αυτόν του Αφγανιστάν και του Ιράκ, οι διάκονοι της αυτοκρατορικής ιδεολογίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με σπορ κοστούμια, υμνούν το πνεύμα της ελευθερίας που ξεπήδησε μέσα από τον Μάη του 1968.
Στο Παρίσι, διάσημοι μόδιστροι συζητούν καθημερινά μέσω των τηλεοράσεων και των ραδιοφώνων για τις «αξεπέραστες τάσεις του ’68», ενώ παραδίπλα, ένας κορυφαίος σχεδιαστής κοσμημάτων λανσάρει μία επετειακή κολεξιόν, για να γιορτάσει τα «40 χρόνια της ελευθερίας»1 . Αυτόν τον Μάη, κάθε ευρωπαϊκή χώρα θα πρέπει να κατακλυστεί από αφιερώματα και εκδηλώσεις για τα 40 χρόνια από το ξέσπασμα της γαλλικής εξέγερσης.

Η κοινωνία του θεάματος γιορτάζει. Αλλά τι; Μία εξέγερση που διακήρυττε το… τέλος του καπιταλισμού; Τις διαδηλώσεις όπου οι νέοι επιτίθονταν με λύσσα στις γεμάτες με εμπορεύματα βιτρίνες, ως σύμβολα του κόσμου της αμείλικτης καταναλωτικής αλλοτρίωσης; Μήπως κάποιος μας κοροϊδεύει; (more…)