Με αφορμή ένα άρθρο

Διάβασα το πιο πρόσφατο από τα (πάντα ενδιαφέροντα) άρθρα του Σκατζόχοιρου – κλικ εδώ: «Πέντε σημεία γιὰ τὸν ἀντικαπιταλισμὸ στὴν ἐποχὴ τῆς κατάρρευσης τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας« – και είπα να παραθέσω τρία ενδεικτικά (και προκλητικά) αποσπάσματα από το δοκίμιο για το φιλελεύθερο πολιτισμό του Ζαν Κλώντ Μισεά, «Η αυτοκρατορία του μικρότερου κακού» (εκδ. Πόλις, σε μετάφραση του αείμνηστου Άγγελου Ελεφάντη, ο οποίος δυστυχώς δεν πρόλαβε να το δει τυπωμένο). Στο βιβλίο αυτό, όπως και στο έτερο, «Το αδιέξοδο Άνταμ Σμιθ» (Εναλλακτικές Εκδόσεις, σε μετάφραση Χριστίνας Σταματοπούλου), ο Μισεά προβαίνει σε μια καταιγιστική κριτική της ιστορίας του φιλελευθερισμού καταλήγοντας στην προκλητική διαπίστωση ότι ο πολιτικός φιλελευθερισμός (η φιλελεύθερη δημοκρατία) και ο οικονομικός φιλελευθερισμός (η ρύθμιση μέσω της αγοράς) έχουν κοινή πηγή και είναι αδύνατον να διαχωριστούν εντελώς ο ένας από τον άλλο. Στο σημείο ακριβώς αυτό εδράζει και την αυστηρή κριτική που ασκεί στη σύγχρονη (από το ’68 και ιδιαίτερα το ’90 και μετά) δυτική Αριστερά και Άκρα Αριστερά, η οποία δείχνει να αποδέχεται αυτόν το διαχωρισμό σε αντίθεση με τα πρώιμα σοσιαλιστικά και αναρχικά ρεύματα αλλά και με την ίδια την αριστερή παράδοση του 20ου αιώνα, τουλάχιστον για όσο αυτή ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την εργατική τάξη και τα πληβειακά στρώματα του πληθυσμού. Και τα δύο βιβλία αυτά του Μισεά, όπως και το πρώτο του που εκδόθηκε στην Ελλάδα «Η εκπαίδευση της αμάθειας» (εκδ. Βιβλιόραμα, σε μετάφραση Άγγελου Ελεφάντη), προχωράνε πολύ πέρα από την τετριμμένη αριστερή (και εν πολλοίς οικονομίστικη και συνδικαλιστική) κριτική του νεο-φιλελευθερισμού που ανθεί στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας προσπαθώντας να εντοπίσουν το «κακό» στην ίδια του τη ρίζα και νομίζω ότι θα ήταν χρήσιμο αν διαβάζονταν από όλους εκείνους τους αριστερούς, που με αφορμή την κρίση της χώρας και την αδυναμία της Αριστεράς να απαντήσει σε αυτή, έχουν μπει σε φάση ουσιαστικής κριτικής και αυτοκριτικής. Να σημειώσω επίσης ότι η ανακάλυψη και παρουσίαση του έργου του Μισεά στο ελληνικό κοινό από τον Α. Ελεφάντη (με τη μετάφραση και επιμέλεια του «Η εκπαίδευση της αμάθειας«), παρ’ όλο που ο ίδιος ήταν σαρξ εκ της σαρκός της υπό κριτικήν Αριστεράς, αποδεικνύει και το μέγεθος της διαφοράς μεταξύ αυτού και των κατ’ όνομα επιγόνων και θαυμαστών του…

Και τ’ αποσπάσματα:

[…]Υποστηρίζω, λοιπόν, ότι το ιστορικό κίνημα που μετασχηματίζει σε βάθος τις νεωτερικές κοινωνίες πρέπει βασικά να κατανοηθεί ως η λογική τελείωση (ή η αλήθεια) του φιλελεύθερου φιλοσοφικού προτάγματος, όπως αυτό έχει οριστεί προοδευτικά από τον 17ο αιώνα και, ιδιαίτερα, από την εποχή της φιλοσοφίας του Διαφωτισμού. Είναι, δηλαδή, σαν να λέμε ότι ο άψυχος κόσμος του σύγχρονου καπιταλισμού αποτελεί τη μόνη ιστορική μορφή με την οποία μπορούσε να πραγματωθεί η εν λόγω αρχική φιλελεύθερη θεωρία. Με άλλα λόγια, πρόκειται για τον πραγματικά υπαρκτό φιλελευθερισμό. Και αυτό, όπως θα δούμε, τόσο στην οικονομολογική του εκδοχή (που παραδοσιακά έχει την προτίμηση της «Δεξιάς»), όσο και στην πολιτική και πολιτιστική εκδοχή του (της οποίας η υπεράσπιση έγινε ειδικότητα της σύγχρονης «Αριστεράς» και, κυρίως, της «άκρας Αριστεράς», αυτής της πιο δραστήριας αιχμής του μοντέρνου Θεάματος).[…] (σελ. 14)

[…]Αλλά το να μιλάμε για «φιλελεύθερη λογική» προϋποθέτει επίσης ότι […] είναι δυνατό να πραγματευτούμε τον φιλελευθερισμό ως ένα ρεύμα του οποίου οι αρχές όχι μόνον μπορούν αλλά, εντέλει, πρέπει να ενοποιηθούν φιλοσσοφικά. […] Γιατί, αν όντως είναι έτσι, τότε καθίσταται πολύ πιο δύσκολη η συνήθης επεξεργασία εκείνων που, κατ’ εικόνα και ομοίωση ενός μεγάλου μέρους της σύγχρονης Αριστεράς και της άκρας Αριστεράς, επιχειρούν να αντιπαραθέσουν ριζικά τον πολιτικό και πολιτιστικό φιλελευθερισμό (οριζόμενο ως ατελεύτητη ανάπτυξη των δικαιωμάτων και διαρκή φιλελευθεροποίηση των ηθών) προς τον οικονομικό φιλελευθερισμό. […] (σελ. 15-16)

Από εδώ προκύπτουν οι ψυχολογικές αντιφάσεις, προφανώς άλυτες, όλων εκείνων που […] υπομένουν τον θρίαμβο της εμπορευματικής κοινωνίας, ενώ παραμένουν βαθύτατα ξένοι προς το πνεύμα της. […] Προφανώς, μια πολύ πιο απλή λύση είναι να υιοθετήσει κανείς τη σχιζοφρενική συμπεριφορά των οπαδών της παραδοσιακής Δεξιάς οι οποίοι, σύμφωνα με τα λόγια του Αμερικανού κριτικού Ράσελ Τζάκομπυ (Russell Jacoby), «σέβονται την Αγορά, ενώ αναθεματίζουν την κουλτούρα που τη γεννά» (της παραδοσιακής Δεξιάς το ακριβές ιδεολογικό αντίστοιχο είναι αυτή η σύγχρονη Αριστερά, που ενώ βεβαιώνει ότι αντιμάχεται τη λογική της Αγοράς – ολοένα και λιγότερο, είναι αλήθεια – προσκυνά με ενθουσιασμό την κουλτούρα που τη γεννά). Ο καθένας γνωρίζει, εδώ και δεκαετίες, τις πολιτικές συνέπειες αυτής της υπονομευμένης αλτερνατίβας, και το συμφέρον που υπάρχει από τη σκοπιά του καπιταλιστικού συστήματος να την εμφανίζει ως «αξεπέραστη» και αναγκαία για τη «διαύγεια του δημοκρατικού διαλόγου». (σελ. 221-222)

Advertisements

Ετικέτες: , , , ,

2 Σχόλια to “Με αφορμή ένα άρθρο”

  1. Με αφορμή ένα άρθρο | No Style Says:

    […] Διάβασα το πιο πρόσφατο από τα (πάντα ενδιαφέροντα) άρθρα του Σκατζόχοιρου – κλικ εδώ: “Πέντε σημεία γιὰ τὸν ἀντικαπιταλισμὸ στὴν ἐποχὴ τῆς κατάρρευσης τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας“ – και είπα να παραθέσω τρία ενδεικτικά (και προκλητικά) αποσπάσματα από το δοκίμιο για το φιλελεύθερο πολιτισμό του Ζαν Κλώντ Μισεά, “Η αυτοκρατορία του μικρότερου κακού” (εκδ. Πόλις, σε μετάφραση του αείμνηστου Άγγελου Ελεφάντη, ο οποίος δυστυχώς δεν πρόλαβε να το δει τυπωμένο). Στο βιβλίο αυτό, όπως και στο… [Διαβάστε το υπόλοιπο του άρθρου στο blog του (721 λέξεις)] […]

  2. philemon Says:

    Καλημέρα εξαποδώ …. και είναι μια καλύτερη μέρα σήμερα… Λόγω γεγονότων θα με συγχωρέσεις που είμαι εκτός θέματος.
    Χάζευα μια ανάρτηση του επισκέπτη του «δελτίου» του Χατζάρα και θεωρητικού της αποχής, του Θύμιου του Προφήτη.
    Αυτή τη φορά ξεπέρασε τον χειρότερο εαυτό του!

    ………….
    «όχι μόνο δεν εισπράττει εκλογικά τίποτα [το ΚΚΕ] από την κατάρρευση των κυβερνητικών κομμάτων, αλλά καταρρέει και αυτό» !!!!!!!

    («Ρεσάλτο», Παρασκευή, 5 Νοεμβρίου 2010)
    ………….
    Τί να πει κανείς πια;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: