«Για μια παραγωγική αμφισβήτηση»

Για μια παραγωγική αμφισβήτηση

Κίνημα σημαίνει την υπέρβαση της οραματικής και της μεταπρατικής μιζέριας που κυριαρχεί στην Ελλάδα
Οι κοινωνικές και πολιτικές συγκρούσεις, παρότι τον τελευταίο καιρό οξύνονται, αδυνατούν να προσφέρουν τους όρους μιας διεξόδου από τη βαθιά κρίση της ελληνικής κοινωνίας.
Και τούτο συμβαίνει διότι η ίδια η κοινωνία έχει διαλύσει όλες εκείνες τις προϋποθέσεις για τη συγκρότηση αυθεντικών κινημάτων. Ας πάρουμε για παράδειγμα τους αγρότες: Από τη μία, η εγκατάλειψή τους από το ελληνικό κράτος και ο καταποντισμός τους στα πλαίσια της νέας αγροτικής πολιτικής είναι δεδομένα. Και γι’ αυτό έχουν απόλυτο δίκιο να κινητοποιούνται και να συγκρούονται μ’ ένα κράτος το οποίο, όχι μόνον έχει σταυρώσει τα χέρια, αλλά αποτελεί συνεργό στην ολοκληρωτική καταστροφή της ελληνικής γεωργίας. Απ’ την άλλη, όμως, τα ίδια τα αιτήματα που εγείρουν είναι εκείνα που τους εγκλωβίζουν ακόμα βαθύτερα στους μηχανισμούς που τους εξαφανίζουν. Τι ζητούν; Περισσότερες επιδοτήσεις – επί της ουσίας, απαιτούν να τους αναγνωρίσει το κράτος ως «είδος προς εξαφάνιση» και να αναλάβει το κόστος της συντήρησής τους. Και φυσικά, ούτε ένα φωνήεν δεν ακούγεται περί της πραγματικής, ρεαλιστικής και βιώσιμης προοπτικής για μια εναλλακτική, βιολογική γεωργία, που θα προσανατολίζεται στο να καλύψει τις διατροφικές ανάγκες της χώρας και που θα έδινε στην ελληνική ύπαιθρο τη δυνατότητα να επιβιώσει και να αναβαθμιστεί ποιοτικά. Ποιος, εξάλλου, να το θέσει; Οι αγρότες σήμερα έχουν βυθιστεί στον παρασιτισμό: στον παρασιτισμό των κονδυλίων και των επιδοτήσεων, αλλά και στον παρασιτισμό της δουλοκτητικής εκμετάλλευσης των ξένων εργατικών χεριών – που τους επιτρέπει, εξάλλου, να «παίζουν» με έπαρση τα ψευδοαφεντικά στα καφενεία της ελληνικής περιφέρειας.
Η περίπτωση των αγροτών αποτελεί μόνο ένα παράδειγμα. Υπάρχουν κι άλλα – όπως αυτό του κινήματος νεολαίας που ξεπήδησε από τη δολοφονία του Α. Γρηγορόπουλου από τον «ράμπο» ειδικό φρουρό. Σ’ αυτή την περίπτωση, η ανοχή –και ορισμένες φορές η σύμπλευση– των κυριότερων κομματιών του κινήματος με τον μηδενισμό των φετιχιστών της βίας δεν μαρτυρά μόνον ένα ευρύτερο έλλειμμα οραμάτων, αιτημάτων και πρότασης, που χαρακτηρίζει τις μητροπολιτικές μεσαίες τάξεις, απ’ όπου ξεπήδησε και το κίνημα. Μαρτυρά επίσης έλλειμμα πολιτικού αισθητηρίου και ταξικής συνείδησης και, κατά συνέπεια, αδυναμία να παραχθεί ο στοιχειώδης έστω προβληματισμός γύρω από τα αποτελέσματα και τις συνέπειες της «στρατηγικής της έντασης». Ποιους θα ωφελήσει και ποιους θα πλήξει αυτή στις δεδομένες περιστάσεις; Σίγουρα, όχι τα πληβειακά στρώματα της κοινωνίας. Πού θα οδηγήσει η όξυνση της αντιπαράθεσης στους δρόμους, εν απουσία των πολιτικών και κοινωνικών υποκειμένων που θα μπορούσαν να της προσδώσουν νόημα, σχέδιο και όραμα; Μα, φυσικά, σε παροξυσμό των βίαιων πρακτικών – κι από εκεί σε μια βίαιη στροφή προς τα δεξιά, στην όξυνση της καταστολής, την ενδυνάμωση της άκρας Δεξιάς υπό τη σημαία της ασφάλειας και της αποκατάστασης της τάξης, στη γενική άνοδο του επιπέδου της βίας στην ελληνική κοινωνία. Και τούτο πλέον είναι πασιφανές – ό,τι κι αν λένε τα τζιμάνια του «Ιού της Κυριακής» και οι λοιποί αξιότιμοι κύριοι της χαβιαροαριστεράς, που στηρίζουν τούτο το ρεύμα οπορτουνιστικά, διαβλέποντας σ’ αυτό μια ευκαιρία να επαναφέρουν το ΠΑΣΟΚ και να βρεθούν ξανά στον περίγυρο της εξουσίας.

Μια κοινωνία ανήμπορη ν’ αντιδράσει
Βρισκόμαστε επομένως σε μια πολύ δεινή κατάσταση. Οι αντιστάσεις που αρθρώνει μία κοινωνία αδυνατούν να υπερβούν τα χαρακτηριστικά της ίδιας της κοινωνίας – είναι τέκνα της και της μοιάζουν. Τα σκάνδαλα, η διαπλοκή, η ολοένα και αυξανόμενη εξουσία που αποκτούν οι μεγαλοεκδότες και οι μεγαλοκαναλάρχες αλλά και η σοβούσα πολιτική κρίση καταδεικνύουν την ολοκληρωτική εξαχρείωση, την βαθιά παρακμή των ελληνικών ελίτ. Παρ’ όλα ταύτα, κι αν το πράγμα σταματούσε εκεί, στο πηλίκο θα παρέμεναν κοινωνικές δυνάμεις που θα μπορούσαν να αναλάβουν την πρωτοβουλία για την έξοδο από την κρίση – και οι συνθήκες ευνοούν σήμερα μεγάλης κλίμακας πολιτικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανατροπές. Και τότε θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για τη «μεγάλη αναταραχή» και την «κρίση ως στιγμή ελευθερίας». Το πρόβλημα είναι όμως ότι το αδιέξοδο διατρέχει το σύνολο της κοινωνίας· ότι, μέσα από διάφορους μηχανισμούς, οι ελίτ έχουν τραβήξει ολόκληρο τον ελληνικό λαό σε τούτο τον απόπατο.
Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο πρόβλημα: ότι τα τελευταία 20 χρόνια ο παρασιτισμός, ο καταναλωτισμός, η τηλεχαύνωση, η διάλυση των εκπαιδευτικών μηχανισμών, η προώθηση του ατομικισμού, η καταστροφή οποιασδήποτε μορφής λαϊκής αλληλεγγύης, συνεργατικότητας και κοινοτισμού, όπως και η υπονόμευση οποιασδήποτε εκδοχής κουλτούρας και παραδόσεων, η αμνησία που επέβαλε ο κοσμοπολιτισμός, όλα αυτά μαζί έχουν συντελέσει στην έκλειψη των κοινωνικών υποκειμένων, στη μετατροπή των νεοελλήνων σε μοναχικό πλήθος.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η δυσκολία συγκρότησης μιας λαϊκής, αντιφιλελεύθερης εναλλακτικής διεξόδου από την κρίση, που να ανατρέπει τις κοινωνικοπολιτικές συντεταγμένες της παρασιτικής ελληνικής κοινωνίας των δύο τρίων, εντείνεται. Διότι αυτό που απαιτείται είναι μια πολιτική και κοινωνική δουλειά σε βάθος, η οποία πρώτα και πάνω απ’ όλα θα ανασυγκροτήσει την ίδια την κοινωνία και θα την ανασύρει από την κατάπτωσή της. Και σ’ αυτή την κατεύθυνση, η διαμαρτυρία και η αμφισβήτηση δεν αρκούν, ενώ, επιπρόσθετα, ο επαναστατικός μηδενισμός, η «δημιουργική καταστροφή» που σαν τέτοια ξεδιπλώθηκε τον Δεκέμβρη στις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας, δεν μπορεί παρά, σε τελευταία ανάλυση και ανεξαρτήτως προθέσεων, να ενισχύει ακόμα περισσότερο την αποσύνθεση και τη διάλυση της ελληνικής κοινωνίας.

Το αναγκαίο άλμα προς τα εμπρός
Γι’ αυτό απαιτείται μια ριζική στροφή προς άλλα πρότυπα, λογικές και πρακτικές αμφισβήτησης που προκρίνουν την οικοδόμηση νέων, θετικών συμπεριφορών, θεσμών, κοινωνικών και πολιτικών ταυτοτήτων, ώστε να καλυφθεί τούτο το τρομακτικό κενό που χάσκει στα θεμέλια της ελληνικής κοινωνίας. Τέτοιες λογικές προκρίνουν, λογουχάρη, την αλληλέγγυα οικονομία προς αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, εφευρίσκουν τρόπους ανταλλαγών δίχως χρήμα, προωθούν ένα αποπαγκοσμιοποιημένο, οικολογικά και κοινωνικά ευαίσθητο, μοντέλο «τροφικής κυριαρχίας», που θα στηρίζεται στους μικροκαλλιεργητές.
Όλα τούτα δεν είναι εξωτισμοί ούτε συνιστούν δονκιχωτικές απόπειρες ανάδειξης μιας απόμακρης ουτοπίας. Τουναντίον, είναι τα όσα έκαναν οι… παππούδες μας και οι γιαγάδες μας στις κοινότητες όπου επιβίωναν, πριν τις καταστρέψει η παγκοσμιοποίηση και ο εκσυγχρονισμός. Είναι η συλλογική εργασία στα χωριά, οι αξίες της αυτοκατανάλωσης, οι άτυποι θεσμοί αλληλεγγύης που αναπτύσσονταν στις αστικές γειτονιές. Και, βεβαίως, είναι τόσα άλλα ακόμα που σήμερα σε διάφορες γωνιές του πλανήτη, εφαρμόζονται ήδη μέσα από την ανατρεπτική πρωτοβουλία των λαϊκών τάξεων στην Ασία, τη Λατινική Αμερική και αλλού: τα αστικά περιβόλια, η κοινωνική οικονομία, οι συνεταιρισμοί, οι εστίες αυτομόρφωσης, οι τράπεζες δίχως κέρδος κ.ο.κ.
Σε μια χώρα που καταβυθίζεται στον παρασιτισμό, που δεν παράγει τίποτε και που τα τελευταία της πνευματικά και πολιτιστικά σκιρτήματα συνέβησαν προ… 30ετίας, η αμφισβήτηση είτε θα καταστεί παραγωγική δύναμη είτε θα αναγκαστεί να εκλείψει υπό το βάρος μιας βίας που την ξεπερνά

Γιώργος Ρακκάς

Το παραπάνω άρθρο του Γ. Ρακκά δημοσιεύτηκε στη μηνιαία εφημερίδα «Ρήξη» (τ.50, 7/3/2009)

Advertisements

Ετικέτες: ,

5 Σχόλια to “«Για μια παραγωγική αμφισβήτηση»”

  1. Δελφινάκι Says:

    Τούτη είναι η μόνη ελπίδα για το μέλλον του τόπου μας, και δεν είναι μόνο μια αμφισβήτηση, αλλά μια από τις ελάχιστες σοβαρές πολιτικές προτάσεις για τη διέξοδο της Ελλάδας από την κρίση και την κατεύθυνση σε μια πραγματική και γενικευμένη για όλες της τάξεις ευημερία, μια ΕΝΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΕΠΑΝΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ που οφείλει να μετατραπή σε πρόγραμμα για να αμφισβητήσει και ν΄απαντήσει στις αδιέξοδες προτάσεις της αγοράς και της (χα!) πράσινης ανάπτυξης (κι άλλα πράσινα άλογα του Γιωργάκη), όπως και στην ανυπαρξία σοβαρών προτάσεων από τα αριστερά.
    Όσο για τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας στα χωριά και τις κοινότητες, σε πολλές περιπτώσεις δεν επιβίωναν απλώς, αλλά και ευημερούσαν σε όρους βέβαια όχι υλικοτεχνικούς αλλά ουσιαστικούς, κοινωνικούς, και ψυχοπνευματικούς (όταν ρωτούσαν κάποιον τι έκανε, κι απαντούσε «Δώξα τω Θεώ» η χαρά υπερχείλιζε από τα χαμογελαστά χείλη όπως κι ο ήλιος κι ο αέρας πίσω απ΄την απέναντι πλαγιά!)

  2. regimientocinqo Says:

    «Τουναντίον, είναι τα όσα έκαναν οι… παππούδες μας και οι γιαγάδες μας στις κοινότητες όπου επιβίωναν, πριν τις καταστρέψει η παγκοσμιοποίηση και ο εκσυγχρονισμός. Είναι η συλλογική εργασία στα χωριά, οι αξίες της αυτοκατανάλωσης, οι άτυποι θεσμοί αλληλεγγύης που αναπτύσσονταν στις αστικές γειτονιές. Και, βεβαίως, είναι τόσα άλλα ακόμα που σήμερα σε διάφορες γωνιές του πλανήτη, εφαρμόζονται ήδη μέσα από την ανατρεπτική πρωτοβουλία των λαϊκών τάξεων στην Ασία, τη Λατινική Αμερική και αλλού: τα αστικά περιβόλια, η κοινωνική οικονομία, οι συνεταιρισμοί, οι εστίες αυτομόρφωσης, οι τράπεζες δίχως κέρδος κ.ο.κ.»

    Tα χάλασε στο τέλος..

  3. εξαποδω Says:

    @R5

    Κι όμως, υπάρχουν δεκάδες μελέτες που ασχολούνται με το πως π.χ. οι μπολσεβίκοι ή οι κομμουνιστές των Βαλκανίων χρησιμοποίησαν επιδέξια την μακραίωνη κοινοτιστική παράδοση των χωρών τους (μιρ, ζάντρουγκα, κλπ) για να την ευθυγραμμίσουν με τις ριζοσπαστικές κολεκτιβιστικές πολιτικές τους, όχι μόνο στην ύπαιθρο αλλά και στις νέες μορφές οργάνωσης στα εργοστάσια (όπου κατά κύριο λόγο αγροτικής καταγωγής μάζες εργάζονταν στην περίοδο της σχεδιασμένης και ταχείας εκβιομηχάνισης).
    Ας μην υποτιμάμε τα στοιχεία της παράδοσης που μπορούν να «εκσυγχρονιστούν» και να ενισχύσουν τις απελευθερωτικές πολιτικές του σήμερα. Ιστορικά, κανένα μεγάλο λαϊκό κίνημα δεν απέφυγε να στηριχτεί σε πλευρές της ντόπιας παράδοσης για να διεξάγει τον (συχνά νικηφόρο) αγώνα του. Από το Μάο και τους Βιετκόγκ μέχρι τον Κάστρο και τον Τσε.

  4. regimientocinqo Says:

    Ναι.
    (..έπιασες αμέσως όμως που το πήγαινα 🙂 )
    Αλλά αυτό που σημειώνεις στο σχόλιό σου, μπορεί μεν να είναι και αυτό που εννοεί ο ΓΡ αλλά δεν προκύπτει από το κείμενό του. Ίσως βέβαια να το έχει αναλύσει αλλού, κι οι πιο εξοικειωμένοι να τό ‘πιασαν αμέσως.
    Συμφωνώ απόλυτα μ’αυτό που λες για τα νικηφόρα κινήματα και τους δεσμούς τους με την παράδοση – εξάλλου ο Γληνός, ο Γκράμσι, «ορθόδοξοι» και όχι και τόσο ορθόδοξοι μαρξιστές ασχολήθηκαν επανειλημμένα με το πως το ΚΚ πρέπει να αξιοποιήσει στην πολιτική του τα προοδευτικά στοιχεία της κάθε εθνικής παράδοσης.
    Δηλαδή, τα ίδια λέμε

  5. wouv Says:

    Αυτή τη στιγμή υπάρχει αγανάκτηση – οργή.

    Όσοι βλέπουν μόνο αρνητικά, καλό θα είναι να προσεγγίσουν τον κόσμο, να μην περιχαρακώνονται στις κομματικές πορείες. Και να τον πείσουν για την αξία της ταξικής ανάλυσης της κοινωνίας, της οργάνωσης του σε κομματα. Και κυρίως ότι στη στροφή δεν θα τον «πουλήσουν» σε μία νέα κοινοβουλευτική συμφωνία.

    Παράλληλα υπάρχει μια ριζοσπαστικοποίηση της κοινωνίας λόγω των οικονομικών συνθηκών(του τώρα και αυτών που έρχονται).

    Και τα κόμματα(παράλληλα & όλοι μας) τα οποία επιδιώκουν να αλλάξουν την βάρβαρη κοινωνική κατάσταση να αρχίζουν επιτέλους να συμμετέχουν στα «κοινά»(π.χ. υπόθεση Κούνεβα – «Περίανδρου») και να μελετούν τους κλασσικούς για να προτείνουν. Διαδικασία που θα πάρει χρόνο αλλά είναι αναγκαίος για να αποκρυσταλλώσουν τις θέσεις τους έχοντας γνώση – συμμετοχή στο κοινωνικό «γίγνεσθαι». Δεν αρκεί το «Αντί». Χρειάζεται και η ύπαρξη σαφούς Θέσεως.

    Και κυρίως να μην αναμασούν ρεφορμιστικά προγράμματα για γενικώς & αορίστως «δικαιώματα»(ΣΥΡΡΙΖΑ) ή «να πάρουμε ότι μπορούμε»(ΚΚ), ή ενός άλλου «οικολογικού» καπιταλισμού(GAP-ΣΥΝ) ή «λαικού» κράτους(ψιλο-ΚΚ-ΣΥΡΡΙΖΑ). Ή ψυχοπονιάρικου καπιταλισμού(GAP-ΣΥΝ). Το τελευταίο θα τα έλεγε ακόμα και ο Ρήγκαν!!

    Το θετικό για τώρα είναι πως μεγάλο κομμάτι του κόσμου,
    κατέβηκε στο δρόμο. Έδειξε ότι έχει διάθεση για πάλη – αλληλεγγύη.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: