Ψιχαλίζει ή (με) φτύνουν;

Όπως έγραψα και στην προηγούμενη δημοσίευση, όλο αυτό το διάστημα των γεγονότων που συγκλόνισαν τη χώρα, διάβασα κάμποσα καλά κείμενα. Κείμενα όχι γλυκερά ή «γιατί-έτσι-πρέπει» οργισμένα. Αλλά, γραπτά που έκρινα ότι ήταν αρκούντως αυθεντικά, διεισδυτικά ή και συναισθηματικά ώστε να κάνουν «κλίκ» στο μυαλό εκείνου που τα διάβαζε.
Απ’ όλα αυτά,  δύο με «χτύπησαν» κατά πρόσωπο. Το ένα είναι του Καλτσόβρακου(http://kaltsovrako.wordpress.com/2008/12/09/010908/) και το άλλο του Χρήστου Μόρφου (http://theamapati.wordpress.com/2008/12/10/a-log/). Δυο «δυνατά» κείμενα που κάποιος θα χαρακτήριζε με ευκολία προσωπικά. Από εκείνα τα «προσωπικά», όμως, που, δίχως μικρή έκπληξη, στις γραμμές τους αναγνωρίζεις πλευρές του δικού σου εαυτού! Τα διάβασα σε στιγμές που κορυφώνονταν οι συγκρούσεις στους δρόμους. Στιγμές καταθλιπτικές για μένα καθώς μια άλλη, παραλυτική σύγκρουση κορυφωνόταν, όχι στα νυχτερινά τοπία των αστικών μαχών, αλλά βαθιά μέσα στους (δια)δρόμους του μυαλού. Από τη μία, η «λογική» και τα αναλυτικά εργαλεία μού υποδείκνυαν ότι το αρχικό, φυσικό και δικαιολογημένο, ξέσπασμα της οργής για την κρατική δολοφονία γρήγορα μετατράπηκε σε μια εξεγερσιακή «φούσκα» (καθώς οι μάζες απουσιάζαν από τη φαντασμαγορία της βίας), που πριμοδοτήθηκε και μεγεθύνθηκε από πολλές μεριές, με διαφορετικές αφετηρίες και με διαφορετικές στοχεύσεις, στην πλειοψηφία τους «ταπεινές».
Από την άλλη, το «θυμικό» και τα ανακλαστικά κάποιου, που μέσα στην βάρβαρη καθημερινή αλλοτρίωσή του, δεν θέλει να ξεχάσει εύκολα την μαοϊκή ρήση «είναι δίκαιο να εξεγείρεσαι«, έσπρωχναν στη μνήμη στιγμές τού (όχι και τόσο μακρινού) παρελθόντος, όταν βρισκόταν ο ίδιος πίσω από το οδόφραγμα ή τον αναμμένο κάδο αντιμετωπίζοντας τους κρατικούς πραιτωριανούς. (Ας μην μιλήσουμε για τις αιτίες ή με ποιά διαδικασία βρισκόταν εκεί, για «ανακλαστικά» μιλήσαμε εξάλλου, δεν κάνουμε πολιτικές και ιστορικές συγκρίσεις καταστάσεων…)
Ήταν πραγματικά δυσάρεστο να βλέπεις τις φωτιές [που δεν τις άναβαν μόνο οι 150-200 συνήθεις μιλιταριστές των Εξαρχείων και της Καμάρας, αλλά αρκετές εκατοντάδες νεολαίων (αλλά όχι μόνο) σε όλες τις μεγάλες και μικρές πόλεις της Ελλάδας], να καταλαβαίνεις ότι βρισκόμαστε σε ένα κοινωνικό, πολιτικό, και πολιτισμικό σημείο τομής και συ να μην μπορείς να περάσεις ανεπιφύλακτα στο πλευρό των εξεγερμένων και «εξεγερμένων». Το αντίθετο, να στέκεσαι, έστω με κατανόηση, κριτικά (πιθανώς και φοβικά) απέναντι σε αυτό που συμβαίνει!
Μέσα σ’ αυτή τη μαύρη, εξαιτίας της δολοφονίας του Αλέξανδρου και της συνειδησιακής διαπάλης, διάθεση, διάβασα τα κείμενα του Χρήστου και του Καλτσόβρακου. Και με εκείνο τον παράδοξο όσο και οικείο σε αρκετούς τρόπο, ένιωσα ταυτόχρονα ακόμα πιο «μαυρισμένη» τη διάθεση αλλά πιο ξεμπλοκαρισμένο το μυαλό. Όπως και να το κάνεις, είναι ανακουφιστικό να διαπιστώνεις ότι η πρόσληψη του ίδιου (τραγικού) γεγονότος μπορεί να πυροδοτεί σε διαφορετικούς ανθρώπους παρομοίας φύσεως διλήμματα, α-πορίες και συνειδησιακά στριμώγματα. Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι με το Χρήστο ή τον Καλτσόβρακο μοιραζόμαστε κατ’ ανάγκην τις ίδιες απόψεις ή τις ίδιες ερμηνείες για τα γεγονότα και τις μελλοντικές εξελίξεις. Πιθανώς και το αντίθετο! Εξάλλου, «παρομοίας φύσεως» δεν σημαίνει «ίδια«! Βγήκα, όμως, εκτός θέματος…
Με το μυαλό, λοιπόν, να έχει ξεφύγει από την καταθλιπτική ανακύκλωση των ίδιων και ίδιων ερωτημάτων, σκέφτηκα μια δημοσίευση που είχα κάνει μόλις πριν λίγες εβδομάδες, κοντά στην επέτειο-«μνημόσυνο» του Πολυτεχνείου, όπου με ειρωνική και μάλλον απαξιωτική διάθεση αφιέρωσα ένα ποίημα του Κλείτου Κύρου στην περίφημη «Γενιά του Πολυτεχνείου». Συνειδητοποίησα, λοιπόν, ότι με μια αιφνιδιαστική επιτάχυνση του ιστορικού χρόνου εξαιτίας των πρόσφατων γεγονότων, κάποιοι άνθρωποι (όχι φυσικά «γενιά», αλλά ας πούμε «ηπίως» μπλεγμένοι στην υπόθεση της κοινωνικής χειραφέτησης) βρισκόμαστε στο κατώφλι του να μας πετάξουν κατάμουτρα το ίδιο ποίημα!
Όντες σίγουροι ότι η πρόσφατη βίαιη εξέγερση (ενός μικρού) τμήματος της νεολαίας δείχνει ότι κάτι κυοφορείται μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια, κάτι που τα ιδεολογικά και πολιτικά μας εργαλεία αδυνατούν να το περιγράψουν προς το παρόν, διατυπώσαμε παράλληλα την επιφύλαξη ή τον σκεπτικισμό μας: Θα μπορέσει άραγε  μια κοινωνία βαθύτατης παρακμής και παρασιτισμού, σε περιβάλλον έκλειψης συγκροτημένων οραμάτων κοινωνικής αλλαγής, να κυοφορήσει την Ελπίδα ή θα ξεγεννήσει το Άλιεν που θα την κατασπαράξει;
Από την απάντηση στο ερώτημα αυτό θα εξαρτηθεί και η απάντηση στο ερώτημα του τίτλου. Κάποιοι πήραμε τα ρίσκα μας με την έκφραση μιας έντιμης (θέλω να πιστεύω) κριτικής απαισιοδοξίας. Ας είναι, όμως, το μωρό Ελπίδα και ας είναι φτύσιμο η ψιχάλα…

ΥΓ. Σε επανάληψη το ποίημα που κρέμεται επί της κεφαλής ημών! 🙂
[Αν και ίσως τελικά να είναι ιεροσυλία ή ασυγχώρητος μικρομεγαλισμός να φοβάσαι μήπως απευθύνουν στην ιστορικά ασήμαντη γενιά και δράση σου, το ποίημα που ο Κύρου απηύθυνε (το 1960) σε μια γενιά που συμβιβάστηκε μεν, υπέστη τα πάνδεινα δε… 😦 ]

ΚΡΑΥΓΗ ΔΕΚΑΤΗ ΟΓΔΟΗ

ΔΕΝ ΚΑΤΑΥΓΑΖΕΤΑΙ ΠΙΑ η μορφή σας περάσατε
Στη δεύτερη σειρά εφεδρείας βλέπετε
Τα πράγματα εκ του ασφαλούς αποκτήσατε
Ύφος υπεροπτικό άλλοι τώρα διασχίζουν
Τα πεζοδρόμια με καινούρια συνθήματα
Άλλες φάλαγγες συμπαγείς τραγουδούν
Εμβατήρια η αυλαία υψώνεται πάλι.

                                      *

Ο ιστορικός σας ρόλος φοβάμαι πως τέλειωσε
Τώρα προσχωρείτε ολοένα στον κατευνασμό
Στους ετήσιους ισολογισμούς εντρυφείτε
Συναλλάσσεσθε φανερά με ανακτορικούς
Αισθάνεσθε του φόβου τα πρώτα συμπτώματα
Σεις που κάποτε μέσα στις φλέβες σας
Άστραψε η φλόγα ενός θεού που πύκνωσε
Τις τάξεις σας και πέθανε μαζί σας

Κλείτος Κύρου, “Κραυγές της νύχτας” (1960)

Advertisements

Ετικέτες: ,

5 Σχόλια to “Ψιχαλίζει ή (με) φτύνουν;”

  1. horhiton Says:

    Πόσο θα ήθελα να ήταν αθώα όλα αυτά. Χωρίς ασφαλίτες και παοκια.

    Όπως και να έχει κύριος στόχος δεν είναι ο μπάτσος αλλά το μυαλό του διπλανού σου (ο μπάτσος δε νομίζω να έχει μυαλό).

  2. Χ. Μόρφος Says:

    Ευχαριστώ για την αναφορά στην… σεμνοταπεινότητά μου.

    Το «πόνημά» μου ήταν βαθύτατα ειρωνικό, αυτοσαρκαστικό, και -ίσως- αυτοκριτικό, αλλά δεν ήταν καθόλου καταθλιπτικό [το απόλαυσα όσο τίποτα γράφοντάς το…]

    Τα ιδεολογικά ή πολιτικά μας εργαλεία, νομίζω, μπορούν να το περιγράψουν, ή, μάλλον, αρχίζουν να το περιγράφουν.

    Όμως κι εγώ, όπως κι εσύ, δεν είμαι και πολύ αισιόδοξος. Μου άρεσε η τετραλογία των Άλιεν, αλλά αυτό που ξεπετάγεται μέσα από τη σήψη τούτης της κοινωνίας δεν μου αρέσει καθόλου…

    Την καλησπέρα μου!

  3. εξαποδω Says:

    @ horhiton

    Τι κάνεις, όμως, όταν και ο μπάτσος έχει στόχο το μυαλό του διπλανού σου, ΚΥΡΙΟΛΕΚΤΙΚΑ; (βλ. Αλέξανδρος 😦 )
    Δεν μπορείς να μην το αντιμετωπίσεις!

    @ Χ. Μόρφος

    Γι’ αυτό μίλησα για πρόσληψη, αγαπητέ! Το πόνημα αυτονομείται του συγγραφέως! 😉

  4. kaltsovrako Says:

    Καμμιά φορά έχει περισσότερη αξία για μας τους ίδιους να «γδυνόμαστε» τη στιγμή εκείνη που δημοσιευουμε κάτι. Ιδιαίτερα τέτοιες στιγμές που το πέρασμα του χρόνου η μνήμη μας, κρατά τις θετικές μας στιγμές μόνο. Το βγάλσιμο στους δρόμους, το ουρλιαχτό μπροστά στον αστυφύλακα, το μπάσιμο στο Πολυτεχνείο λίγου φαγητού. Όμως, το κέρδος του συγγραφέα -το πραγματικό, κυριολεξικά- στην συγκεκριμένη περίπτωση είναι η αφύπνιση. Το σπρώξιμο, το πέσιμο απ΄τον καναπέ και -κυρίως- η ανασύνταξη.

    Το κείμενο αυτό θα μπορούσε να γραφτεί σε τρίτο πρόσωπο αλλά ειλικρινά έχω κουραστεί να διαβάζω manifesta. Το θεώρρησα πιο τίμιο να βάλω τον εαυτό μου σε αυτή τη θέση -που έτσι κι αλλιώς ήταν μέχρι τότε- και ήταν λυτρωτικό.

    Ευχαριστώ πολύ για την αναφορά.

  5. εξαποδω Says:

    @ καλτσοβρακο

    Η αλήθεια είναι ότι θαυμάζω όσους μπορούν (μπορείτε) να το κάνετε αυτό και μάλιστα αυθεντικά. Μου ‘ρχεται στο μυαλό η ρήση που πιο συχνά απ’ όλες επαναλαμβάνει στις δημοσιεύσεις του ο McManus:
    «… μέσα στα διαδικτυακά μας ημερολόγια καταγράφουμε τα προσωπικά μας βιώματα και τα δικά μας συναισθήματα…»
    Όσο για τα μανιφέστα, έχεις δίκιο αλλά άντε να αποτινάξεις από πάνω σου έξεις χρόνων και χρόνων… 😉

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: