90 χρόνια από το τέλος του Α’ Μεγάλου Πολέμου

Φέτος κλείνουν 90 χρόνια από το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Της πρώτης μεγάλης διεθνικής σφαγής του 20ου αιώνα και για πολλούς του πρώτου μεγάλου πολέμου της βιομηχανικής κοινωνίας. Εκεί, που για πρώτη φορά σε τέτοια έκταση, τα ξίφη, τα μονόβολα όπλα, τα άλογα, τα μικρά ατμόπλοια και τα αερόστατα άρχισαν να παραχωρούν τη θέση τους στα πολυβόλα, τα χημικά αέρια, τα τάνκ και τα φορτηγά αυτοκίνητα, τα θωρηκτά και τα υποβρύχια, τα πολεμικά αεροσκάφη. Όλα, δηλαδή, τα «θαυμαστά» επιτεύγματα του βιομηχανικού πολιτισμού της εποχής! Ένας πόλεμος που απετέλεσε το πρελούδιο για τη δεύτερη και φονικότερη σφαγή του περασμένου αιώνα, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μια απίστευτη ανθρωποσφαγή, όπου τα τεχνολογικά επιτεύγματα του Α’ Πολέμου εξελίχτηκαν κι άλλο, όμως περισσότερο εξελίχτηκε η ίδια η οργάνωση και η μέθοδος της σφαγής για να ταιριάζει γάντι με την έλευση των σύγχρονων τεχνικών στο τότε αναδυόμενο φορντιστικό εργοστάσιο με τις γραμμές μαζικής παραγωγής: Σαρωτικοί βομβαρδισμοί πόλεων («carpet bombing»), στρατόπεδα «βιομηχανικής» εξόντωσης ανεπιθύμητων πληθυσμών (Άουσβιτς), πυρηνικός όλεθρος (Χιροσίμα, Ναγκασάκι).
Ο Πρώτος Πόλεμος πυροδότησε την ίδια την εξέλιξη του 20ου αιώνα όπως τον γνωρίζουμε: τις μεγάλες εργατικές-σοσιαλιστικές επαναστάσεις, την ανάδυση των ΗΠΑ ως υπερδύναμης, τον φασισμό, τον Δεύτερο Πόλεμο, την παρακμή του ευρωπαϊκού αποικιακού ιμπεριαλισμού, την ανάδυση των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων της περιφέρειας.

Αντί άλλων, παρουσιάζω δύο χαρακτηριστικούς πίνακες του Βρετανού ζωγράφου του πολέμου, Νέβινσον (C.R.W. Nevinson), ο οποίος από πολεμοχαρής φουτουριστής και επίσημος προπαγανδιστής με την έναρξη του πολέμου, μετατράπηκε σε αυστηρό κριτή της πιο μεγάλης σφαγής που (δεν) μπορούσε να χωρέσει ο νους του τότε Ευρωπαίου ανθρώπου (άρκεσε η κατάταξή του ως εθελοντή οδηγού ασθενοφόρου στο Δυτικό Μέτωπο για να υποστεί νευρικό κλονισμό και να χάσει κάθε πίστη στον πόλεμο). Στον πρώτο πίνακα, «Το μυδράλιο» – «La Mitrailleuse» (1915), – ένα «θαυμαστό» τεχνολογικό επίτευγμα που χαρακτήρισε τον πόλεμο εκείνο – οι άνθρωποι-στρατιώτες αρχίζουν να απανθρωποποιούνται και να παίρνουν τη μορφή του αυτοματοποιημένου μηχανήματος που χειρίζονται. Στον δεύτερο πίνακα, «Τα μονοπάτια της δόξας» – «The Paths of Glory» (1917), απεικονίζει με ειρωνία την ουσία της «δόξας». Ο πίνακάς του αυτός κρίθηκε αντι-πατριωτικός και λογοκρίθηκε από τις Βρετανικές αρχές.

"La Mitrailleuse", 1915

 

"Paths of Glory", 1917

Advertisements

Ετικέτες: ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: