Κυβερνοδιάστημα και υλική ζωή

Αναδημοσιεύω απόσπασμα από ένα ευρύτερο και πυκνό κείμενο του Γιώργου Καπαρού, με τίτλο «Κυβερνοδίκτυο – Κοινωνία των Πολιτών», στο οποίο επιχειρείται μια αυστηρή κριτική της έννοιας της Κοινωνίας των Πολιτών, η οποία κυριαρχεί στο σύγχρονο νεοφιλελεύθερο, σοσιαλφιλελεύθερο και αριστεροφιλελεύθερο πολιτικό λόγο, καθώς και στον τρόπο που το «Διαδίκτυο» και ο «κυβερνοχώρος» εμπλέκονται στην όλη αυτή μεταμοντέρνα ρητορική της εξαπάτησης, πτυχές της οποίας έχουμε αντιμετωπίσει και στη χώρα μας με την επίκαιρη φιλολογία περί του «κινήματος των μπλόγκερς», κλπ
Ολόκληρο το κείμενο έχει δημοσιευτεί στο πρόσφατο τεύχος αρ. 70 του διμηνιαίου περιοδικού «Άρδην» και μπορείτε να το διαβάσετε εδώ:

http://www.ardin.gr/page/article.php?id=149c2f73-e01d-7748-ebea-000038e5

[…] Κυβερνοδιάστημα και υλική ζωή

Ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’90, επιστήμονες των ΗΠΑ [George Gilder, George Keyworth, Alvin Toffler: Μανιφέστο του Κυβερνοχώρου και το Αμερικανικό Όνειρο (1994)] διακήρυξαν δημόσια, με τον πιο επίσημο και πομπώδη τρόπο, το όραμα ενός αυτοδύναμου πλανητικού και δημοκρατικού κυβερνοδιαστήματος, που αποτέλεσε ταυτόχρονα την επαγγελία της νέας ιστορικής εποχής της επιβολής της Οικουμενικής Κοινωνίας της Γνώσης και της Ελευθερίας, απέναντι στο Βασίλειο της Ύλης και της Ανάγκης:

«Κυβερνήσεις του βιομηχανικού κόσμου, κουρασμένοι γίγαντες της σάρκας και του ατσαλιού, έρχομαι από τον κυβερνοχώρο, το καινούργιο σπίτι του πνεύματος. Εκ μέρους του μέλλοντος, ζητώ από εσάς που ανήκετε στο παρελθόν να μας αφήσετε ήσυχους. Δεν είστε ευπρόσδεκτοι ανάμεσά μας. Δεν έχετε καμιά εξουσία εκεί που μαζευόμαστε. Δεν έχουμε καμιά εκλεγμένη κυβέρνηση, ούτε πρόκειται να έχουμε ποτέ, γι’ αυτό απευθύνομαι σε σας με μόνη τη δικαιοδοσία με την οποία μιλά πάντα η ελευθερία. Κηρύσσω λοιπόν ότι ο παγκόσμιος κοινωνικός χώρος που δομούμε είναι από φυσικού του ανεξάρτητος από τις τυραννίες που επιδιώκετε να μας επιβάλετε» [John Perry Barlow: Η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας του Κυβερνοχώρου (1996)].

Βρισκόμαστε σε μια περίοδο όπου η δυτική μητροπολιτική αστική κοινωνία έχει ήδη πολύ ενωρίτερα επιβιβαστεί και ταξιδεύει με το μεγάλο τρένο της νεοφιλελεύθερης κεφαλαιοκρατικής παγκοσμιοποίησης, ενώ ακόμα εορτάζει μεθυσμένη τα επινίκια της αίσιας αναμέτρησης του δικού της «παραδείγματος», απέναντι στο κρατικοσοσιαλιστικό «παράδειγμα» της Ανατολής. Τώρα ήρθε να ανατάξει με εντυπωσιακές παραμυθολογικές υποστάσεις τη δική της αυτοκατανόηση κάτω από την υπόσχεση της παγκόσμιας «δημοκρατίας», την οποία θα μπορούσε να διασφαλίσει και να κατευθύνει στηριγμένη στα καινούργια λειτουργικά υπερεργαλεία της Κυβερνητικής και της γενικευμένης πληροφορικοποίησης. Προσδίδοντας αυθαίρετα μια αυθύπαρκτη νομοτελειακή δυναμική στη νέα αναδυόμενη μεγα-οντότητα του κυβερνοδικτύου, χάραζε τη γραμμή της επόμενης ιστορικής φάσης για την ανθρωπότητα, τοποθετώντας σε δεύτερη μοίρα τόσο τους αντικειμενικούς υλικούς οικονομικούς όρους της ανθρώπινης επιβίωσης (ανακαλύπτοντας τάχα την αδιαμφισβήτητη πρωτοκαθεδρία των γνωσιακών και πληροφοριακών παραγόντων) όσο και τους υποκειμενικούς όρους της ανθρώπινης ανατρεπτικής πράξης, η οποία τώρα όφειλε να παραδώσει τον αυτενεργό και μετασχηματιστικό της ρόλο σε μια καινούργια και επενδυμένη στις κυβερνομηχανές, νεοθετικιστική τελολογική ελπίδα.

Εδώ δεν θα εντοπίσουμε καμιά πρωτοτυπία. Η υλική παραγωγή και ο πλούτος των κοινωνιών μέσα στο πλαίσιο των οικουμενικών σχέσεων εκμετάλλευσης πάντοτε ενέκλειε υψηλά επίπεδα πολεμικής και πολιτικής δύναμης και βεβαίως σημαντικότατα πλεονεκτήματα τεχνογνωσίας. Και η σημασία της ισχύος και της γνώσης ήταν και είναι αποφασιστική, ακριβώς διότι επιτρέπει την αποτελεσματική πρόσβαση, οικειοποίηση και χρήση των αναγκαίων βιοτικών υλικών και ενεργειακών μέσων. Η διασφάλιση της κοινωνικής υλικής παραγωγής και αναπαραγωγής πάνω σε μια προχωρημένη βάση παραγωγικών δυνάμεων είναι εκείνη η διαρκής θεμελιακή συνθήκη ώστε συνακόλουθα να μπορεί να αποτελεί αυτή η συσσωρευμένη γνώση έναν καθοριστικότατο διαμορφωτή αυτής της διαδικασίας. Οι ΗΠΑ (κυρίως και δευτερευόντως Ε.Ε. και Ιαπωνία) μπόρεσαν να πρωτοπορήσουν στη λεγόμενη «τρίτη τεχνολογική επανάσταση» και στην ανάδειξη του κυβερνοδικτύου, διότι προηγουμένως είχαν συγκεντρώσει ένα μέγιστο μέγεθος υλικού πλεονάσματος, ενώ η πολιτικο-στρατιωτική τους δύναμη τους επέτρεπε διαρκώς να στηρίζουν και να επωφελούνται προνομιακά από το παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα της άνισης ανάπτυξης και ανταλλαγής. Εάν στο μέλλον θα συνεχιστεί αυτή η προνομιακή τους προσπέλαση και η σκανδαλώδης μονομερής οικειοποίηση τεράστιου μέρους του παγκόσμιου φυσικού και κοινωνικού υλικού πλούτου είναι πια αμφίβολο, καθώς είναι ορατή η ανταγωνιστική (βιομηχανική, εμπορική και ενεργειακή) παρουσία των νέων επεκτατικών κρατών (Κίνα, Ινδία, Ρωσία κ.ά.), που διεκδικούν για λογαριασμό τους σημαντικά μερίδια στην πλανητική κατανομή των πόρων και της ισχύος.

Μέσα στη σύγχρονη καπιταλιστική πραγματικότητα, η «επικοινωνιόσφαιρα», η δημιουργία και η διακίνηση της «πληροφορίας», έχει ανέλθει στο φενακισμένο βάθρο της ιδεοτυπικής της αυτονόμησης απέναντι στη φυσική και υλική ζωή. Αυτό γίνεται εφικτό στα πλαίσια μιας ολοκληρωτικής εμπορευματικής οικονομίας και ενός κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας όπου η παραγωγή και ανταλλαγή «σημείων» (συμβολικών-αναπαραστατικών μέσων, πληροφοριών, εικόνων, χρήματος κ.ά.) δεσπόζει απέναντι στην παραγωγή και την κυκλοφορία των υλικών αγαθών. Όμως αυτή η πλημμυρίδα «info-οικονομίας» είναι ισχυρά εξαρτημένη από την «πραγματική οικονομία» και τα συσσωρευμένα υλικά της προϊόντα, και είναι η δεύτερη που επιβάλλει για την αυτοδιαιώνισή της την επικοινωνιακή υπεραφθονία της πρώτης. Καθώς δε η πληροφορικοποίηση και το διαδίκτυο συντελούν σημαντικά στην επέκταση της αγοραίας καπιταλιστικής οικονομίας, είναι σίγουρο, πως μαζί με τούτο και ταυτόχρονα, θα επεκτείνεται η «μη-κανονικότητα» και το απρόβλεπτο στον τομέα της ανθρώπινης πράξης, αναδεικνύοντας τους νέους αποσταθεροποιητικούς (και ενδεχομένως αντισυστημικούς) παράγοντες –οι οποίοι εγκυμονούν οξύτατες κοινωνικές συγκρούσεις τόσο για την διαρκώς δυσχερέστατη αυτοεπιβίωση των νεοπληβείων του παγκόσμιου ολιγαρχικού καπιταλισμού όσο και για την ανακατανομή της πλανητικής οικονομικής, πολιτικής και πνευματικής δύναμης. Αυτή η νέα πραγματικότητα υποχρεωτικά περιλαμβάνει τους νέους εθνικούς αγώνες επανεδαφικοποίησης, και της περιφρούρησης των διαχωριστικών συνόρων, της υπεράσπισης και προβολής της εδαφικής και ιστορικής πολιτικής κυριαρχίας, στέλνοντας στα βιντεοπαίγνια της «Virtual Reality» την ψευδεπίγραφη κοσμοεικόνα ενός «ελεύθερου ορίων Παγκόσμιου Χωριού». Και ενόσω η ανθρωπότητα βρίσκεται σε «κρίσιμη καμπή», κυρίως από το γεγονός πως αυτή έχει πια εισέλθει σε μια κατάσταση όπου η πρόσβαση στα αγροτικά προϊόντα διατροφής και γενικότερα στα φυσικά, υλικά και ενεργειακά βιοτικά μέσα ύπαρξης γίνεται ζήτημα ζωής και θανάτου για δισεκατομμύρια ανθρώπινες ζωές, καθίσταται φανερό πως οι ριζικές λύσεις, αν πρόκειται διά των ταξικών αγώνων να αναζητηθούν, θα ψαχτούν πρωταρχικά εκεί, στη ζωτική σφαίρα της πραγματικής υλικής ζωής. […]

Advertisements

Ετικέτες: , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: