Άγνωστες λέξεις στο σχολείο της αμάθειας

Χτες ήταν η πρώτη μέρα των Πανελλαδικών εξετάσεων και τα παιδιά εξετάστηκαν στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας, όπου μαζί με το κείμενο του Σεφέρη που επιλέχτηκε τους δόθηκαν από το Υπουργείο, προκαταβολικώς, οι ερμηνείες κάποιων λέξεων του κειμένου που θεωρήθηκαν φαίνεται «άγνωστες»!
Ο καλός φίλος, Γιώργος Μάλφας, καθηγητής μέσης εκπαίδευσης, μου έστειλε ένα πολύ δυνατό κείμενο το οποίο σπεύδω να αναδημοσιεύσω. Προηγουμένως, παραθέτω το κείμενο του Σεφέρη που μπήκε στις εξετάσεις και τις λέξεις των οποίων δόθηκε η ερμηνεία:

Βρισκόμαστε σ’ ένα σταυροδρόμι· δεν ήμασταν ποτέ απομονωμένοι· μείναμε πάντα ανοιχτοί σ’ όλα τα ρεύματα − Ανατολή και Δύση· και τ’ αφομοιώναμε θαυμάσια τις ώρες που λειτουργούσαμε σαν εύρωστος οργανισμός. […] Συνταραζόμαστε κι εμείς, δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα, από διαδοχικές κρίσεις, αποκαλυπτικές εφευρέσεις και φόβους, που δεν αφήνουν τον ανθρώπινο νου να ηρεμήσει − σαν την καλαμιά στον κάμπο. Μπροστά σ’ αυτά, τι μας μένει για να βαστάξουμε αν απαρνηθούμε τον εαυτό μας; Δε μένω τυφλός στα ψεγάδια1 μας, αλλά έχω την ιδιοτροπία να πιστεύω στον εαυτό μας. Σας παρακαλώ να με συγχωρήσετε που μνημονεύω εδώ προσωπικές εμπειρίες· δεν έχω άλλο πειραματόζωο από εμένα. Και η προσωπική μου εμπειρία μου δείχνει πως το πράγμα που με βοήθησε, περισσότερο από κάθε άλλο, δεν ήταν οι αφηρημένοι στοχασμοί ενός διανοουμένου, αλλά η πίστη και η προσήλωσή μου σ’ έναν κόσμο ζωντανών και περασμένων2 ανθρώπων· στα έργα τους, στις φωνές τους, στο ρυθμό τους, στη δροσιά τους. Αυτός ο κόσμος, όλος μαζί, μου έδωσε το συναίσθημα πως δεν είμαι μια αδέσποτη μονάδα, ένα άχερο στ’ αλώνι. Μου έδωσε τη δύναμη να κρατηθώ ανάμεσα στους χαλασμούς που ήταν της μοίρας μου να ιδώ. Κι ακόμη, μ’ έκανε να νιώσω, όταν ξαναείδα το χώμα που με γέννησε, πως ο άνθρωπος έχει ρίζες, κι όταν τις κόψουν πονεί, βιολογικά, όπως όταν τον ακρωτηριάσουν.

[…]  

Κι όλα τούτα θα μπορούσα να τα ονομάσω με τη λέξη παράδοση, που την ακούμε κάποτε ψυχρά και μας φαίνεται υπόδικη3. Αλήθεια, υπάρχουν ροπές4 που νομίζουν πως η παράδοση μας στρέφει σε έργα παρωχημένα5 και ανθρώπους παρωχημένους· πως είναι πράγμα τελειωμένο και άχρηστο για τις σημερινές μας ανάγκες· πως δεν μπορεί να βοηθήσει σε τίποτε τον σημερινό τεχνοκρατικό άνθρωπο που γνώρισε φριχτούς πολέμους και φριχτότερα στρατόπεδα συγκεντρώσεως· αυτόν τον άνθρωπο που αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στην κατάσταση του θηρίου και την κατάσταση του ανδροειδούς6. Η παράδοση είναι λοιπόν ένα περιττό βάρος που πρέπει να εξοβελιστεί7. Μου φαίνεται πως αυτές οι ροπές εκπορεύουνται από τη σύγχρονη απελπισία για την αξία του ανθρώπου. Είναι τα συμπτώματα ενός πανικού, που εν ονόματι του ανθρώπου τείνουν να κατακερματίσουν την ψυχή του ανθρώπου. Όμως τι απομένει αν βγάλουμε από τη μέση τον άνθρωπο;

 

Γ. Σεφέρη, Δοκιμές, τ.2, εκδ. Ίκαρος, Αθήνα 1974, σσ. 175-177

 

1. ψεγάδια: ελαττώματα
2. περασμένων: ανθρώπων που έχουν φύγει από τη ζωή
3. υπόδικη: υπόλογη, ένοχη
4. ροπές: απόψεις
5. παρωχημένα: ξεπερασμένα
6. του ανδροειδούς: του ανθρωπόμορφου
7. εξοβελιστεί: διωχτεί

 

Άγνωστες λέξεις στο σχολείο της αμάθειας

του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΛΦΑ

Πρεμιέρα, την Τρίτη (20 Μαΐου), των Πανελλαδικών εξετάσεων, με πρώτο εξεταζόμενο μάθημα τη Νεοελληνική Γλώσσα (γενικής παιδείας) και στους μαθητές δόθηκε προς πραγμάτευση κείμενο-απόσπασμα από τις Δοκιμές του Γ. Σεφέρη. Εντύπωση προκάλεσε το γεγονός, ότι η κεντρική επιτροπή των εξετάσεων έδωσε στους μαθητές, εκ των προτέρων (με τη μορφή επεξηγηματικών υποσημειώσεων) τη σημασία επτά λέξεων του κειμένου. Οι λέξεις ήταν οι εξής: ψεγάδια, περασμένων, υπόδικη, ροπές, παρωχημένα, ανδροειδούς και εξοβελιστεί.

Είναι προφανές ότι οι υπεύθυνοι, με την κίνησή τους αυτή, έσπευσαν να προλάβουν τον ευτελισμό της ίδιας της διαδικασίας των εξετάσεων και, κυρίως, το απόλυτο «ξεγύμνωμα» του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Άλλωστε, δεν είναι και λίγοι αυτοί που θυμούνται ακόμη τον αλήστου μνήμης σάλο (κλαυσίγελο) που προκλήθηκε πριν από αρκετά χρόνια, με τις «άγνωστες» λέξεις «αρωγή» και «ευδοκίμηση» στο μάθημα της Έκθεσης. Μια ποιοτική (και ποσοτική) διαφορά του τότε από το σήμερα: τότε ζητούσαν οι μαθητές την επεξήγηση των όρων «αρωγή» και «ευδοκίμηση», σήμερα προνοεί προληπτικώς η ίδια η Επιτροπή των Εξετάσεων, επεξηγώντας προκαταβολικώς τις λέξεις «ροπές», «ψεγάδια», «υπόδικη» και μερικές ακόμη πιο … δυσνόητες!

Η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων (Π.Ε.Φ.) σχολιάζοντας αρμοδίως τα θέματα των εξετάσεων σε ανακοίνωσή της -υπερβαίνοντας εαυτήν- έκρινε, με μια διατύπωση επιδέξιας κομψότητας, ότι «αρκετές από τις λέξεις των οποίων δίνεται η ερμηνεία (π.χ. εξοβελιστεί, ψεγάδια, παρωχημένες, υπόδικη) δεν μπορούν να θεωρηθούν άγνωστες για μαθητές της Γ΄ Λυκείου» επικρίνοντας εμμέσως την εν λόγω επιλογή, σημειώνοντας μάλιστα, ότι «η παράθεσή τους δεν επιτρέπει τη διαβάθμιση στην αξιολόγηση των μαθητών». Αυτός ήταν όλος ο καημός τους, το ανέφικτο της αντικειμενικής πιστοποίησης (βαθμολόγησης) της γνώσης και όχι το άγος της γενικευμένης αγλωσσίας των αποφοίτων του Λυκείου στην Ελλάδα σήμερα! Μα είναι τόσο πρόδηλο και εξωφρενικό. Στο τέλος μιας δωδεκάχρονης εκπαιδευτικής διαδικασίας, με χιλιάδες ωρών παράλληλης φροντιστηριακής παραπαιδείας, με ασύλληπτο για τη λαϊκή οικογένεια οικονομικό κόστος και με ελάχιστο ελεύθερο πια χρόνο (κι αυτόν ψυχαναγκαστικά καθηλωμένο ενώπιον της τηλεοπτικής βλακείας) να τρομάζουν οι μαθητές μας μπροστά σε λέξεις, όπως «παρωχημένα» και «εξοβελιστεί»; Τα ίδια αυτά παιδιά μας, που από την ηλικία των δεκαπέντε τους χρόνων -από τα πρώτα στην Ευρώπη- μαζεύουν το ένα μετά το άλλο τα πιστοποιητικά γλωσσομάθειας ξένων πανεπιστημίων… Η απόλυτη σχιζοφρένεια!

Από την άλλη, ο γενικός γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας, απαντώντας σε σχετική με το θέμα ερώτηση, δήλωσε ότι το ζητούμενο είναι οι μαθητές να μάθουν να εκφράζονται και όχι να γνωρίζουν και την τελευταία λέξη ενός κειμένου (sic), υπονοώντας, ενδεχομένως, ότι και με λίγες μόνο λέξεις μπορείς να κάνεις τη δουλειά σου! Μάλιστα κύριε Γενικέ, τόσες λέξεις όσες απαιτούνται για την απάντηση σε ερωτηματολόγιο εταιρείας δημοσκοπήσεων, άντε και για τη σύνταξη ενός βιογραφικού. Κατά τα άλλα, μικροί και μεγάλοι έχουμε χαθεί στις λεωφόρους της «Κοινωνίας της Πληροφορίας» και στη φενάκη της «δια βίου μάθησης».

Στο εξής λοιπόν, ας διερευνήσουν οι ειδικοί σοβαρά το ενδεχόμενο αντικατάστασης του αδίδακτου («άγνωστου») κειμένου στην εξέταση του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών από κείμενα του δοκιμιακού νεοελληνικού λόγου με τις απαραίτητες βεβαίως… λεξιλογικές διευκρινίσεις. Επιπλέον, ας προβληματιστούμε οι υπόλοιποι, δίχως προκαταλήψεις, επανεξετάζοντας την παλαιά και τόσο «παρεξηγημένη» πρόταση της κ. Αν. Διαμαντοπούλου (υπεύθυνης Παιδείας του ΠΑ.ΣΟ.Κ. σήμερα!) για την καθιέρωση της αγγλικής γλώσσας ως επίσημης και ισότιμης, δίπλα στην ελληνική, για το σύνολο της δημόσιας διοίκησης. Η πιο διορατική επιλογή πολιτικού ρεαλισμού σε καιρούς σκληρού ανταγωνισμού θα μας πουν οι «εκσυγχρονιστές» κοσμοπολίτες. Σε συνθήκες χυδαίου εθνομηδενιστικού πολυπολιτισμού θα απαντούσαμε κάποιοι από εμάς.

Και η παράδοση…
Το απόσπασμα από τις Δοκιμές του Γ. Σεφέρη, στο οποίο εξετάστηκαν οι μαθητές και η αξία του οποίου παραγνωρίστηκε εξαιτίας του προκλητικού γλωσσικού υπομνηματισμού του, αναφέρεται στη σημασία και το ρόλο της παράδοσης. Ένα εκπληκτικής ομορφιάς και απλότητας αριστοτέχνημα που γονιμοποιεί τους προβληματισμούς όσων διαλέγονται δημιουργικά και ελεύθερα με τη διαχρονία του πολιτισμού που τους γέννησε, στο σήμερα. Διαβάζοντάς το, θυμήθηκα τον ορισμό της παράδοσης που έδωσε ένας σύγχρονος θεολόγος, o Jaroslav Pelikan: «παράδοση είναι η ζωντανή πίστη των κεκοιμημένων, παραδοσιολατρία είναι η νεκρή πίστη των ζωντανών». Στο ελληνικό σχολείο των περασμένων δεκαετιών η παρουσία μιας «παράδοσης» βάραινε καταθλιπτικά τους ώμους των μαθητών και των δασκάλων με την αφόρητη εθνοκάπηλη κενοδοξία της. Διαστρέβλωνε τη σημασία των λέξεων, απονέκρωνε το νόημα ζωής του πολιτισμού μας. Στο σύγχρονο σχολείο της υπερφίαλης αμάθειας, αυτή η «παράδοση» ξεψυχάει πια μέσα σε επιθανάτιους σπασμούς. Και η γνήσια παράδοση του τόπου/τρόπου μας, του Λαού μας και του Σεφέρη παραμένει κάπου εκεί στα αζήτητα. Σαν άγνωστη λέξη

 

Advertisements

Ετικέτες: , ,

18 Σχόλια to “Άγνωστες λέξεις στο σχολείο της αμάθειας”

  1. Vrennus Says:

    Από τις δυο «άγνωστες» λέξεις μερικά χρόνια πριν (αρωγή και ευδοκίμηση) ανεβήκαμε στις επτά. Άντε, να τις εκατοστήσουμε. Και ν’ αρχίσουμε πάλι να «επικοινωνούμε» με άναρθρες κραυγές.

  2. gregykapogeorge Says:

    Καλά το κείμενο του Μάλφα θα μπορέσει να το διαβάσει ο απόφοιτος;

    Άκου φενάκη… 😀

  3. εξαποδω Says:

    @ Vrennus

    Ασφαλής δείκτης της κατηφόρας…

    @greg

    Γιατί, το «υπερφίαλης»; Μια θέση πιο πέρα ο τόνος και … 😀

  4. Kwstas Says:

    Είναι συνειδητή η αγλωσσία,την επιβάλλει το εκπαιδευτικό σύστημα!!!Όσο περισσότερες λέξεις ξέρει κανείς,τόσο καλύτερα μπορεί να εκφραστεί και να σκεφτεί.Ο Όργουελ το είχε προβλέψει αυτό 50+ χρόνια πριν(βλ. «1984»).
    Ο επαναστάτης στην εποχή μας πρέπει να είναι καλλιεργήμενος και όχι «ντουβάρι»…Και δυστυχώς με λύπη διαπιστώνω ότι μας λείπουν τέτοιοι ανθρωποι!Πρέπει το ΚΚΕ να προβληματιστεί πάνω σ’αυτό το θέμα,τουλάχιστον αυτή είναι η γνώμη μου…

  5. ange-ta Says:

    υπερφίαλης αμάθειας: εγω εδώ θα έβαζα της υπερφίαλης γνώσης, γιατι η υπερφίαλη είναι πάντα αμάθεια.

  6. Νίκος Σαραντάκος Says:

    Εγώ πιστεύω πως η ιδέα των επεξηγήσεων καθαυτή δεν ήταν κάτι άτοπο. Όταν βάζουμε κείμενα τέτοιας πυκνότητας στα παιδιά προς σχολιασμό, υπάρχουν πολλές παγίδες γιατί ο συγγραφέας γράφει πυκνά, με προσωπικό ύφος, με προσωπικές σημασίες πολλές φορές. Γι’ αυτό χρειάζονται οι επεξηγήσεις. Η λέξη ‘ροπές’ χρησιμοποιείται στο κείμενο του Σεφέρη με σημασία διαφορετική από την τρέχουσα. Η λέξη ‘ανδροειδές’ δεν υπάρχει σε κανένα σύγχρονο μεγάλο λεξικό (Μπαμπινιώτη, Τριανταφυλλίδη), ενώ στη λογοτεχνία σημαίνει το ρομπότ, άρα η εξήγηση χρειαζόταν. Στα άλλα, ίσως να περίσσευαν επεξηγήσεις (και στο ‘υπόδικη’ η εξήγηση είναι λάθος, αφού άλλο υπόδικος κι άλλο ένοχος, εξόν κι αν καταργήθηκε το τεκμήριο της αθωότητας). Ίσως να χρειάζονταν κι άλλες επεξηγήσεις -λογουχάρη, το «σαν την καλαμιά στον κάμπο» σημαίνει ολομόναχος, αβοήθητος στα τρέχοντα ελληνικά, όχι «σε συνεχή ταραχή» όπως στο κείμενο (αν και υπάρχει κοινό στοιχείο η έννοια του αβοήθητου). Και το άχερο στ’ αλώνι, αναρωτιέμαι πόσο οικείο είναι σαν εικόνα στα παιδιά των μεγάλων πόλεων. Ωστόσο, ρωμαλέα, υποδειγματική γλώσσα.

    Πάντως δεν θα συμφωνήσω με τον κ. Μάλφα παραπάνω ότι από το επεισόδιο αυτό τεκμαίρεται γενικευμένη αγλωσσία. Όμως θέλει πολλή συζήτηση το θέμα. Αναγνωρίζω όμως στον κ. Μ. ότι, αντίθετα με άλλους, τις απόψεις του τις εξέθεσε σε πολύ καλά ελληνικά. Και η πρόταση να καταργηθεί η εξέταση των Αρχαίων, αν γίνεται στα σοβαρά, δείχνει, θαρρώ, τη σωστή κατεύθυνση.

    Έγραψα κι εγώ κάτι:
    http://www.sarantakos.com/language/synistouses.html

  7. geo Says:

    Και η πρόταση να καταργηθεί η εξέταση των Αρχαίων, αν γίνεται στα σοβαρά, δείχνει, θαρρώ, τη σωστή κατεύθυνση.

    Ειρωνία είναι …πα, αμέσως εσείς.

  8. Ελένη Says:

    Στο κείμενο γίνεται λόγος, συγκεκριμένα, για τη γενικευμένη
    αγλωσσία των αποφοίτων του Λυκείου. Όποιος θεωρεί υπερβολική
    αυτή την τοποθέτηση, ας κάνει τον κόπο να ρωτήσει σχετικώς,
    έναν οποιοδήποτε φιλόλογο που υπηρετεί σε Λύκειο. Η κατάσταση
    είναι τραγική! Κάθε χρόνο και χειρότερα.
    Ερωτώ: πόσοι από τους
    αποφοίτους του Λυκείου, σήμερα, είναι σε θέση να κατανοήσουν στοιχειωδώς το κείμενο μιας επιφυλλίδας; Και δεν εννοώ ασφαλώς τη
    σημασία του συνόλου των λέξεων ενός τέτοιου κειμένου, όταν ο καθένας
    από εμάς ανατρέχει σε λεξικό αρκετά συχνά…
    Μου έλεγε φίλος, νεαρός φιλόλογος, ότι οι απαιτήσεις του μεταπτυχιακού
    που έκανε στη Φιλολογία της Αθήνας πριν από οχτώ χρόνια, έχουν ήδη περιοριστεί σημαντικά, για να μπορούν να ανταποκριθούν οι νέες γενιές πτυχιούχων.
    Υπ όψιν, μιλάμε για σχολή Φιλολογίας!
    Φαντάζεστε τι γίνεται στις υπόλοιπες σχολές; Τρομάζουν οι πανεπιστημιακοί
    με την ποιότητα και το επίπεδο των δοκιμίων που καλούνται να διορθώσουν.
    Όλα αυτά, για όποιον κινείται στο χώρο της εκπαίδευσης, είναι γνωστά.
    Γι’ αυτό, το να στρουθοκαμηλίζουμε, είναι και αφελές και επικίνδυνο.
    Πριν από χρόνια, απασχολούσε τους φιλολόγους, το ζήτημα της «μετάφρασης»(της νεοελληνικής απόδοσης πιο σωστά) του Παπαδιαμάντη. Ε, λοιπόν, σε λίγο καιρό θα μιλάμε για τη «μετάφραση» του Κ. Παπαγιώργη, του Ευγ. Αρανίτση, του Γ. Τριάντη, του Στάθη (Σταυρόπουλου) και του Π. Μπουκάλα !!!

  9. Το Φάντασμα της Ελευθερίας Says:

    Υπόδικος ίσον ένοχος;…

  10. εξαποδω Says:

    @ Κώστας
    Τα αναφέρει εκτενώς ο Μισεά στο βιβλιαράκι » Η εκπαίδευση της αμάθειας», εκδ. Βιβλιόραμα. Αν δεν το έχετε διαβάσει το συνιστώ ανεπιφύλακτα.

    @ange-ta

    Ενίοτε η αμάθεια ναρκισσευόμενη γίνεται υπερφίαλη.

    @Ν. Σαραντάκος

    Θα συμφωνήσω μαζί σας μόνο για το «ανδροειδές», ο οποίος είναι ένας όρος των δεκαετιών ’50 και ’60, ο οποίος δεν χρησιμοποιείται πουθενά σήμερα. Για τις υπόλοιπες λέξεις ισχύει, για τους μανδαρίνους του Υπουργείου, το ο «φόβος φυλάει τα έρμα».
    Εντυπωσιακή η επισήμανση για το «υπόδικη»!

    @Ελένη

    Συμφωνώ απόλυτα. Η κατάσταση στα σχολεία (παρά τις εξαιρέσεις) είναι τραγική!

    @ Vrennus

    Με την ερμηνεία στο «υπόδικη» φαίνεται πώς οι μανδαρίνοι του Υπουργείου έχουν ενσωματώσει τον αντιτρομοκρατικό λόγο του συρμού! (Γκουαντανάμο γαρ)

  11. υπόδικος Says:

    Εκτός του Μισεά («Η εκπαίδευση της αμάθειας») για την κατάσταση της σχολικής γλωσσικής παιδείας (και όχι μόνο) συνιστώ κι εγώ, το εξίσου
    εκπληκτικό δοκίμιο της Πολονύ, «Τα χαμένα παιδιά μας» (ΠΟΛΙΣ). Και τα δύο, έχουν ως πεδίο αναφοράς το γαλλικό εκπαιδευτικό σύστημα, αλλά οι
    οξυδερκείς παρατηρήσεις τους βρίσκουν εφαρμογή και στα καθ’ ημάς.
    Τα αδιέξοδα της γαλλικής εκπαίδευσης (αλλεπάλληλες μεταρρυθμίσεις «προοδευτικών» εκπτώσεων σε ποιότητα και ποσότητα)
    βιώνουμε ήδη εμείς τώρα στην Ελλάδα, με διαφορά φάσεως.

    Όποιος το διαβάσει, θα ερμηνεύσει πολλά πράγματα…

  12. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Says:

    Για να κάνω τον δικηγόρο του διαβόλου, να σας παραθέσω το παρακάτω σχόλιο, το οποίο με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο:

    Αρωγή στους «λεξιπένητες»
    Του Κωνσταντινου Ζουλα / zoulas@kathimerini.gr
    Η Καθημερινή 22/05/2008

    «Ελα εδώ παιδί μου. Για πες μου τι θα πει αρωγή και ευδοκίμηση;». Ακόμη θυμάμαι το ύφος απόγνωσης του πατέρα μου, όταν διαπίστωσε ότι δεν ήξερα τη μια από τις δύο λέξεις. Από το ρήμα ευδοκιμώ μπορούσα να καταλάβω την ευδοκίμηση. Αλλά για την αρωγή δεν είχα καμία… βοήθεια από τις γνώσεις μου. «Καλά παιδί μου είναι δυνατόν τόσα χρόνια να μην έχεις ακούσεις ποτέ τη λέξη αρωγή;» με ρώτησε με έντρομο ύφος και εγώ έσκυψα το κεφάλι και πήγα στο δωμάτιό μου με ένα διπλό αίσθημα ντροπής, και αγωνίας για το τι με περίμενε τα αμέσως επόμενα χρόνια.

    Είναι Ιούνιος του 1985, η αφεντιά μου στην Α’ Λυκείου και οι τίτλοι στα πρωτοσέλιδα του Τύπου για τις εξετάσεις των τελειόφοιτων στην έκθεση είναι οι εξής: «Σφαγή των υποψηφίων», «Δεν κατάλαβαν το θέμα», «Ιδού το επίπεδο των μαθητών» κ.λπ .κλπ.

    Η τραυματική ανάμνηση, μου ’ρθε στο μυαλό, διαβάζοντας τις χθεσινές εφημερίδες: «Εδωσαν στους υποψηφίους λυσάρι, για να τους εξηγήσουν τις λέξεις… “ψεγάδι” και “παρωχημένος”», «τους μετέφρασαν ακόμη και τα Ελληνικά», «πανεύκολα τα θέματα, για να μη γράψουν κάτω από 10». Δεν ξέρω αν η ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα. Ειλικρινά όμως βαρέθηκα κάθε χρόνο τους «ειδήμονες» είτε να καταγγέλλουν την Επιτροπή των Εξετάσεων ως «δήμιο» των υποψηφίων, είτε να καταλογίζουν στην κυβέρνηση ότι επέλεξε εύκολα θέματα προς ίδιον όφελος. Οσο γνωρίζω, σε καμία άλλη πολιτισμένη χώρα, οι αντίστοιχες εξετάσεις δεν αποτελούν μείζον ζήτημα για δημόσια συζήτηση, πόσο μάλλον είδηση για τα ΜΜΕ με πολιτικές προεκτάσεις.

    Κάποτε ο εξαίρετος δάσκαλος και ακαδημαϊκός Αλέξης Δημαράς μου είχε εμπιστευθεί ένα κείμενο του 1929 που υπογράφει ο Γ. Ματθαιόπουλος, πρύτανης τότε του πανεπιστημίου. Ιδού πώς σχολίαζε τα γραπτά που είχε διορθώσει: «Οι μαθηταί ούτοι, οι οποίοι έρχονται να δώσουν εξετάσεις εις το πανεπιστήμιον και να γίνουν ακαδημαϊκοί πολίται, δεν έχουν σαφή αντίληψιν των εννοιών. Η ασυνταξία, η ασυναρτησία, το πέλαγος των ιδεών και των εκφράσεών των είναι πράγματα ανεκδιήγητα».

    Λέτε να σημαίνει αυτό ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει τα τελευταία 80 χρόνια στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα; Οχι βέβαια. Πολλά έχουν αλλάξει και ευτυχώς προς το καλύτερο. Μήπως λοιπόν θα πρέπει επιτέλους να πάψουμε κάθε χρόνο να παριστάνουμε οι μεγαλύτεροι τους έκπληκτους για τις ελλιπείς γνώσεις και τη λεξική πενία των Λυκειόπαιδων; Οταν είσαι 16άρης, όπως εύστοχα έχει τραγουδήσει ο Σαββόπουλος, άλλο είναι αυτό που έχεις στο μυαλό σου και ευτυχώς. Και εν τέλει χρόνος υπάρχει, τόσο για να μάθεις την «αρωγή», όσο και την «ευδοκίμηση» των… μεγαλύτερων που υποκρίνονται ότι η δική τους γενιά δεν είχε «ψεγάδια» και ασκούν «παρωχημένη» κριτική.

    Καλό κουράγιο παιδιά και μην το παίρνετε τόσο σοβαρά, όσο οι γονείς σας. (Σας το λέει κάποιος που επιχειρώντας να γίνει δικηγόρος, το σύστημα τον έστειλε στη νοσηλευτική (!) και όταν εντέλει μπήκε και τελείωσε τη Νομική, έγινε δημοσιογράφος)…

  13. Aπό την εποχή της αλήστου μνήμης: “αρωγής” κι “ευδοκίμησης” -> « The Εvil MacManus Diaries Says:

    […]  Διάβασε επίσης και το καταπληκτικό ποστ του “Εξαπ… […]

  14. gazakas Says:

    Για μισό λεπτό βρε παιδιά! Ο Νίκος Σαραντάκος μια χαρά τα λέει, αλλά μπροστά στην κινδυνολαγνεία, προσπερνάμε τα γραφόμενά του με περισσή άνεση!
    Γιατί το πρώτο συμπέρασμα που βγάζουμε από το γεγονός ότι η Επιτροπή των Εξετάσεων (ή μήπως να τα κάνω όλα κεφαλαία; ) έσπευσε να επεξηγήσει αυτοβούλως εφτά λέξεις του κειμένου του Σεφέρη είναι πως αυτό οφείλεται στη γενικευμένη αγλωσσία των νέων; Εγώ το πρώτο πράγμα που βλέπω στις επεξηγήσεις αυτές είναι η μερική «αγλωσσία» των φωστήρων της Επιτροπής, ξεκάθαρη χωρίς αμφιβολία στην ερμηνεία των λέξεων «περασμένων» (ερμηνεία για παιδάκια του δημοτικού), «υπόδικη» (πολύ εύστοχα όσα γράφτηκαν για το τεκμήριο της αθωότητας), «ανδροειδούς» (χρειαζόταν επεξήγηση σίγουρα, αλλά αυτή που δόθηκε είναι ευκαιριακή). Τις «ροπές» καλά κάνουν και τις επεξηγούν και όλοι όσοι απορούν με το γεγονός θα έπρεπε κανονικά να παραξενεύονται με τη σημασία που τους δίνει ο Σεφέρης -αλλά αυτή είναι η μοίρα κάθε πρωτοπορίας: κάποια στιγμή γίνεται αυθεντία. Το «ψεγάδια» και το «παρωχημένα» άλλοι μαθητές θα τα ήξεραν, άλλοι όχι και κάποιοι θα τα ψυλλιάζονταν από τα συμφραζόμενα και γι’ αυτό έχει ένα δίκιο η Ένωση Φιλολόγων που γκρινιάζει για αδυναμία διαβάθμισης. Όσο για το «εξοβελίσει», γιατί ακριβώς έπρεπε να το γνωρίζουν ντε και καλά οι υποψήφιοι; Αν δεν κάνω λάθος πάντως θυμάμαι τη λέξη αυτή σε σχολικό βιβλίο της Έκφρασης-Έκθεσης της Β΄ή της Γ΄Λυκείου όταν δίδαξα το θέμα πέρσι και πρόπερσι, οπότε την είχαμε ήδη επεξηγήσει. Ακόμα κι αν δεν θυμάμαι καλά όμως, πόσοι από σας γνωρίζατε -κανονικά όμως όχι διαισθητικά από τα συμφραζόμενα- τη σημασία αυτής της λέξης στα 17 σας;

    Αλήθεια πόσο χρονών είναι τα » άγλωσσα» και ημιμαθή μέλη της Επιτροπής που ετοίμασαν τα θέματα;

  15. gazakas Says:

    *όταν δίδαξα το μάθημα πέρσι

  16. manos Says:

    Μέχρι να εξοβελίσουμε τον κόσμο τον παρωχημένο, ψεγάδια και ροπές της αχρηστείας,

    δεν είναι τόσο η γλώσσα της αμάθειας, στην οποία είμαστε υπόδικοι.

    Αλλά η γνώση του ανδροειδούς, που τόσο απλόχερα προσφέρεται.

  17. εξαποδω Says:

    @ manos

    Στείλε το κειμενάκι και στον άλλο Μάνο που έχει ξεκινήσει αντίστοιχο διαγωνισμό!

    http://manolisvardis.wordpress.com/?p=1726

  18. manos Says:

    Θενξ ε λοτ. Καλημέρα!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: