Το παράδειγμα των Λειψών

Το ακριτικό νησί των Λειψών το θυμόμουνα αδρά και μόνο από το μάθημα της Γεωγραφίας στο σχολείο (βρίσκεται κοντά στην Πάτμο και τη Λέρο στα Δωδεκάνησα). Για πρώτη φορά άκουσα κάτι περισσότερο (όπως νομίζω και η υπόλοιπη Ελλάδα) το 2002, με τη χολυγουντιανή σύλληψη του Γιωτόπουλου. Έκτοτε δεν πήρε ξανά το αυτί μου κάποια είδηση για το νησί μέχρι προχτές που ο φίλος Β. Γ. μου απέστειλε ένα δημοσίευμα της «Καθημερινής», το οποίο θα παραθέσω πιο κάτω. Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι ότι πρόκειται για μία από τις σπάνιες περιπτώσεις που διαφαίνεται μια παραγωγική αντίληψη για έναν μικρό τόπο, ερχόμενη σε ευθεία αντίθεση με τον παρασιτισμό των άρχουσων ελίτ. Έναν παρασιτισμό, ο οποίος ειδικά τα τελευταία 20 χρόνια, έχει ποτίσει κατάβαθα το κοινωνικό σώμα και έχει οδηγήσει σε χλευασμό και πλήρη απαξίωση την παραγωγική εργασία και σε έκλειψη το όποιο όραμα παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας (προς όφελος των λαϊκών στρωμάτων, θα πρόσθετα).
Δεν γνωρίζω πολλά πράγματα για το πώς διαμορφώθηκε η κατάσταση στους Λειψούς ή αν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα όπως τα περιγράφει το άρθρο ή μπορεί ακόμη και να διαφωνώ με κάποιες ενέργειες (χορηγίες μεγαλοεπιχειρηματιών, κλπ). Όμως, φαίνεται να στέκεται στον αντίποδα της παραγωγικής «εκχέρσωσης» της υπαίθρου και στις κυρίαρχες ονειρώξεις των ανά την Ελλάδα μικρο- και μεγαλοπαραγόντων για μετατροπή της κάθε γωνιάς σε βαλκανικό «Μαϊάμι» ή «Σεν Τροπέ»! Και μάλιστα χωρίς υποτίμηση (το αντίθετο) της αγωνιστικής διάθεσης της τοπικής κοινωνίας, όπως φαίνεται τουλάχιστον από την αποχή των κατοίκων από τις εκλογές ή τις συνεχείς κινητοποιήσεις τους για την ακτοπλοϊκή εξυπηρέτηση.
Το κείμενο:

Ενα άγονο νησί που κερδίζει… κατοίκους
 Το παράδειγμα των Λειψών με τις μεγάλες πρωτιές σε κοινωνικοοικονομικό επίπεδο

Του Σπύρου Καραλη

Εν μέσω των ροζ και γκρίζων αποχρώσεων της επικαιρότητας, το παράδειγμα του φαινομένου που λέγεται «Λειψοί» αξίζει προσοχής. Ενας μικρός τόπος μόλις 15,82 τ. χλμ., ακριτικός, που όμως κατέχει τις εξής μεγάλες πρωτιές: την υψηλότερη πληθυσμιακή αύξηση της δεκαετίας (40%), τον χαμηλότερο μέσο όρο ηλικίας και την υψηλότερη απορρόφηση κοινοτικών κονδυλίων (95%). Που έχει να επιδείξει βιολογικό καθαρισμό, ΧΥΤΑ, διαχείριση υγρών αποβλήτων για ενίσχυση του υδροφόρου ορίζοντα, εν λειτουργία ολοήμερο δημοτικό σχολείο πριν ακόμη το υπουργείο Παιδείας θεσμοθετήσει το σχετικό πρόγραμμα, δημοτική συγκοινωνία και βιβλιοθήκη που κτίστηκε με πρωτοβουλία της Ουνέσκο και χορηγό την εταιρεία «Goody’s». «Η απαισιοδοξία που κυριαρχεί ότι είμαστε μια χώρα καταδικασμένη στη λογική της διαπλοκής είναι στρεβλή. Το παραγωγικό αίτημα δεν μπορεί να καταργηθεί…», σημειώνει ο δήμαρχος Μπενέτος Σπύρου, μιλώντας παράλληλα με υπερηφάνεια για τα 135 παιδιά του νησιού και τους 700 πλέον μόνιμους κατοίκους, από 500 που ήταν δέκα χρόνια πριν. «Δεν ζηλεύουμε κανέναν, δεν θέλουμε να μοιάσουμε σε κανέναν, έχουμε το δικό μας όραμα» λέει και όταν του ζητάμε να μας περιγράψει αυτό το όραμα εξηγεί: «Είναι η αειφόρος ανάπτυξη, η ανάπτυξη που στηρίζεται πάνω στην ιστορία της παραγωγής του τόπου. Αποφασίσαμε ότι δεν θα εισάγουμε προϊόντα και δεν θα εξάγουμε υπηρεσίες και ο χρόνος μας δικαιώνει. Βλέπουμε τον τουρισμό σαν συγκριτικό πλεονέκτημα, έχοντας παράλληλα επίγνωση ότι θα πρέπει να τον στηρίξουμε πάνω στη ντόπια παραγωγή και οικονομία. Λέμε στον κόσμο “δεν εγκαταλείπεις τη γη, τον πρωτογενή τομέα, αντιθέτως θα αναβαθμίσεις το τουριστικό προϊόν συνεχίζοντας να καλλιεργείς και να παράγεις”. Θέλουμε να αποφύγουμε πιθανή εξάρτηση της οικονομίας μας από τη μονόπλευρη τουριστική ανάπτυξη».

Τα 13.000 κλήματα που φυτεύτηκαν πρόσφατα, η ένταξη των Λειψών στην Ενωση Οινοποιητικών Πόλεων της Ευρωπαϊκής Ενωσης και η έκδοση απόφασης με την οποία γίνεται υποχρεωτική η χρήση υλικών, όπως η πέτρα και το ξύλο στις νέες οικοδομές, φανερώνουν την προσπάθεια να αναδειχθεί το παραδοσιακό ύφος του νησιού.

Στις τελευταίες εκλογές το νησί δήλωσε αποχή από τη διαδικασία σαν διαμαρτυρία για τα ακτοπλοϊκά προβλήματα που οδηγούν τους Λειψούς στην απομόνωση. «Ολοκληρώσαμε τις βασικές υποδομές του νησιού μόνοι μας, κυρίως μέσω των κονδυλιών από τα κοινοτικά πλαίσια στήριξης. Δεν έχουμε ακόμη επιλύσει τα προβλήματα εκείνα που χρειάζεται η παρέμβαση της ελληνικής πολιτείας, και αναφέρομαι στην ακτοπλοϊκή σύνδεση και την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Δεν είναι πρωτότυπο… Είκοσι χρόνια είμαι δήμαρχος, αλλά τη χώρα μου δεν την είχα ποτέ δίπλα μου να με προστατεύει. Γνωρίζουν μόνον να διαβεβαιώνουν, να υπόσχονται και να λένε τα δικά τους. Τους απαντώ ότι δεν με ενδιαφέρει καθόλου να ακούω βαρύγδουπες εκφράσεις περί “ακριτών που φυλούν Θερμοπύλες” όταν οι λέξεις δεν μετουσιώνονται σε έργα. Και δυστυχώς μέχρι σήμερα, όποτε ζητήσαμε τη συμπαράσταση της πολιτείας εισπράξαμε αδιαφορία. Οι υποσχέσεις ήταν πάντοτε κενές περιεχομένου» τονίζει ο κ. Σπύρου και συνεχίζει: «Πήρα τηλέφωνο τους αρμοδίους και τους είπα “εμείς εδώ στους Λειψούς είμαστε Ελλάδα, εσείς τι είστε;”. Απέναντι σε αυτήν την προκλητική αδιαφορία των εκάστοτε υπευθύνων θα απαντάμε με δυναμικές κινητοποιήσεις, διεκδικώντας το καλύτερο για τους ανθρώπους μας, ελπίζοντας ότι κάποια στιγμή θα αποφασίσουν και στην Αθήνα να κάνουν τη δουλειά τους».

Η αναγέννηση

Η σημαντικότερη εκδήλωση του νησιού είναι η γιορτή του κρασιού που γίνεται κάθε Αύγουστο, και προβάλλεται έντονα μιας και το Λειψιώτικο κρασί θεωρείται εξαιρετικής ποιότητας. Σήμερα η παραγωγή είναι μικρή, παλαιότερα όμως, έφθανε και τους 500 τόνους ενώ κατά τη διάρκεια της ιταλικής κατοχής, πήγαινε κατευθείαν στο Βατικανό, σαν «άναμα» για τη Θεία Μετάληψη. Στα χρόνια μετά τον πόλεμο οι αμπελώνες ερήμωσαν και ξεράθηκαν αλλά σήμερα, ο Δήμος σε συνεργασία με τη Γεωπονική Σχολή Αθηνών επιχειρεί μια ιστορική επαναφύτευση με ποικιλίες αμπελιού ανθεκτικότερες στην ξηρασία. «Θέλουμε να κρατήσουμε τον κόσμο στον τόπο του γι’ αυτό και ξεκινήσαμε την προσπάθεια για την αναγέννηση των αμπελώνων. Πιστεύουμε ότι οι νέες σοδειές δεν θα προσδώσουν μόνον στην τοπική οικονομία αλλά και στην ανασύσταση δομών που διαχρονικά καθόρισαν την κοινωνική ζωή του τόπου. Δεν θα μπορούσαμε να μιλάμε τώρα για αειφόρο ανάπτυξη χωρίς τους αμπελώνες μας και το εξαιρετικό κρασί που παράγουν…», καταλήγει ο δήμαρχος των Λειψών.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100043_07/02/2008_258441

Advertisements

Ετικέτες:

11 Σχόλια to “Το παράδειγμα των Λειψών”

  1. aza Says:

    Γεια σου και πάλι.
    Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη των Λειψών έχει παίξει ο δήμαρχός τους. Βγαίνει 3-4 τετραετίες και επειδή τον παρακολουθώ, έχω να σου πω ότι δε μοιάζει με τους συνήθεις πολιτικούς. Αυτοδιοικητικός κυριολεκτικά και με το Α κεφαλαίο. Έχει παρασύρει όλο το νησί σε συμμετοχή και δράση και η γλώσσα που χρησιμοποιεί μου έχει κάνει μεγάλη εντύπωση. Έχει εφαρμόσει και το εξής: αν μια απόφαση στο δημοτικό συμβούλιο δεν έχει 70% πλειοψηφία, δεν την περνάει. Κάνει λαϊκή συνέλευση. Συχνά πυκνά κινητοποιεί τον κόσμο, κλείνει το λιμάνι και τις υπηρεσίες, απέχει από τις εκλογές κα. Μπενέτος Σπύρου αν θυμάμαι καλά το όνομάτου. Μπενέτος το μικρό. Έπειδή ασχολούμαι με την τοπική αυτοδιοίκηση, τον έχω εντοπίσει χρόνια τώρα και τον παρακολουθώ. Δεν τον έχω γνωρίσει αλλά πρέπει να είναι πολύ καλή περίπτωση. Δυστυχώς στα μέρη μας ούτε υποψία παρόμοιου αυτοδιοικητικού δεν έχουμε. Όλοι τους διαχειριστές της καθημερινότητας, εξπέρ των πελατειακών σχέσεων και με φωτεινό οδηγό τους το πολιτικό κόστος. Τέλος πάντων. Θα τα ξαναπούμε σύντομα. aza

  2. εξαποδω Says:

    @aza
    Γειά σου και σένα.
    Σημαντική η πληροφορία που δίνεις. Κάτι τέτοιο υποψιαζόμουνα κι εγώ αλλά δεν είχα καμιά πληροφόρηση πριν.

  3. manitaritoubounou Says:

    Πολύ ενδιαφέροντα πραγματα αυτά. Συγχαρητήρια και στους δυο σας για τα στοιχεια.

  4. gregykapogeorge Says:

    Κατά μαγική σύμπτωση, συζήταγα με τους κοινούς μας φίλους το ίδιο θέμα προ δύο ωρών.!!!

    Είχε γράψει και ο Ζούλας στην Καθημερινή για το ίδιο θέμα, με την οπτική ότι η ελεύθερη οικονομία, η ΕU, είναι καλή όταν την διαχειρίζεσαι σωστά σε επίπεδο αυτοδιοίκησης και δεν τα περιμένεις όλα από το κεντρικό κράτος! Όταν αποροφάς τα κονδύλια!

    Και προσποιούνται ότι αγνοούν ακριβώς αυτό! Εκεί οι χριστιανοί:
    1. Δεν περιμένουν τίποτα από το κράτος
    2. Είναι πολύ μακριά από το κράτος
    3. Είναι κοινωνία με «ανθρώπινα» πληθυσμιακά νουμερα (χειμώνα καλοκαίρι), που τους δίνουν την δυνατότητα να αναπτύξουν κοινοτικό αίσθημα!

    Έτσι ο πράγματι κατα τα φαινόμενα εξαίρετος δήμαρχος και οι συν αυτώ, έχουν την ευχέρεια να αναπτύξουν αυτή τη δραστηριότητα.

    Τον ίδιο να βάλεις στην Αθήνα δικτάτορα!!!, θα αποτύχει. Αυτό φυσικά δεν αποσείει τις ευθύνες των κυβερνώντων μας, που εφάρμοσαν – και ακόμα χειρότερα πασχίζουν να διατηρήσουν – την μητροπολιτική αντίληψη στη χώρα, μέχρι να την καταστρέψουν ολοκληρωτικά…

  5. STAIN Says:

    ΤΕΛΙΚΑ ΑΝ ΘΕΛΟΥΜΕ ΜΠΟΡΟΥΜΕ,ΕΤΣΙ;ΜΑΚΑΡΙ ΟΙ ΛΕΙΨΟΙ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΑΛΛΑ ΝΗΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΙΣ.
    http://WWW.STAINWORDS.BLOGSPOT.COM

  6. aza Says:

    Καλημέρα σε όλους.
    Σας στέλνω και μια δήλωσή του για να καταλάβετε τι μου έχει κάνει εντύπωση στον τύπο. Εκτός από τοπική ιστορία και παραγωγή που μιλάμε και εμείς, αυτός έχει εισάγει και τον όρο «νησιωτικότητα» σ΄τις ομιλίες του. Διαβάστε από παλιότερη Καθημερινή:

    «Δεν ζηλεύουμε κανέναν, δεν θέλουμε να μοιάσουμε σε κανέναν, έχουμε το δικό μας όραμα» λέει και όταν του ζητάμε να μας περιγράψει αυτό το όραμα εξηγεί: «Είναι η αειφόρος ανάπτυξη, η ανάπτυξη που στηρίζεται πάνω στην ιστορία της παραγωγής του τόπου. Αποφασίσαμε ότι δεν θα εισάγουμε προϊόντα και δεν θα εξάγουμε υπηρεσίες και ο χρόνος μας δικαιώνει. Βλέπουμε τον τουρισμό σαν συγκριτικό πλεονέκτημα, έχοντας παράλληλα επίγνωση ότι θα πρέπει να τον στηρίξουμε πάνω στη ντόπια παραγωγή και οικονομία. Λέμε στον κόσμο “δεν εγκαταλείπεις τη γη, τον πρωτογενή τομέα, αντιθέτως θα αναβαθμίσεις το τουριστικό προϊόν συνεχίζοντας να καλλιεργείς και να παράγεις”. Θέλουμε να αποφύγουμε πιθανή εξάρτηση της οικονομίας μας από τη μονόπλευρη τουριστική ανάπτυξη».
    Μπενέτος Σπύρου, Δήμαρχος Λειψών

    Καλό τριήμερο, την Τρίτη θα ξανανοίξω υπολογιστή.
    Θα τα ξαναπούμε. aza

  7. …Καλά Κούλουμα… « Ιθαγενείς Says:

    […] …Καλά Κούλουμα… Παρεμπιπτόντως,  διαβάστε στον έξαποδω! για τους Λείψο… […]

  8. ΠΕ ΕΛΔ Says:

    Η στάση τους βέβαια στις εκλογές θα μπορούσε να είναι καλύτερη. Όπως και να’ χουν τα πράγματα δε νομίζω ότι οι κάτοικοι των λειψών απολαμβάνουν τον πλούτο που παράγουν. Το να απέχουν μαζικά από τις εκλογές δεν πιστεύω ότι είχε και κανένα ιδιαίτερο νόημα, ίσα ίσα, ξαλάφρωσε λιγάκι τη βαριά λαϊκή δυσφορία σε ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Είναι ανάγκη παντού, όπως και στους Λειψούς, να γίνει συνείδηση ότι χρειάζεται να γίνει το βήμα ισχυροποίησης των ταξικών δυνάμεων.

    Άντε στις επόμενες εκλογές, να ψηφίσουν όλοι ΚΚΕ και να πάρουν την κατάσταση πραγματικά στα χέρια τους.

    ΥΓ. Όσο για το δήμαρχο, δεν έχω και τις καλύτερες εντυπώσεις. Μπορεί να μην είμαι και άψογος γνώστης της κατάστασης αλλά περισσότερο για λαϊκιστή πολιτικάντη της επαρχίας μου φαίνεται, απλά προσαρμόζεται στις συνθήκες.

  9. regimientocinqo Says:

    Είναι ευχάριστο να διαπιστώνει κανείς πως υπάρχουν κάπου ομάδες ανθρώπων που αποφασίζουν από κοινού να δουλέψουν για το συλλογικό τους συμφέρον. Γενικώς, η συλλογικότητα είναι η «αρετή» που πρέπει να προάγεται κι όχι η ατομικότητα.
    Θα συμφωνήσω με τον προηγούμενο που είπε ότι αυτά μπορούν να λειτουργήσουν μόνο σε μέρη μικρά κι απόκεντρα (..και για όσο μπορέσουν: κράτα φίλε Εξαποδώ το απόκομμα ίσως σε λίγα χρόνια να διαβάζουμε για τον «τύραννο» δήμαρχο που εμποδίζει την τουριστική ανάπτυξη του νησιού – βλ. εμποδίζει την ανοικοδόμηση ξενοδοχειακών συγκροτημάτων).
    Δεν νομίζω ότι είναι σωστό να τους βλέπει κανείς ως «νησίδα» ή κάτι τέτοιο. Μάλλον ως παράδειγμα ότι , καμμιά φορά, όταν βολεύουν οι καταστάσεις μπορεί μια κοινότητα να βελτιώσει τη μοίρα της.

  10. εξαποδω Says:

    @ greg

    Έχεις δίκιο. Η συλλογικότητα, η κοινότητα, η άμεση δημοκρατία μπορούν να ανθίσουν μόνο σε περιβάλλοντα με ανθρώπινα μεγέθη που διευκολύνουν την άμεση επαφή και τριβή των ανθρώπων. Ακόμα και ο συνδικαλισμός υπέστη πανωλεθρία σε χώρες και κλάδους που επιλέχτηκε σαν τρόπος παραγωγής η υπεργολαβία ή και η εργασία στο σπίτι (βλ. ΗΠΑ).
    Παρ’ όλα αυτά, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την ύπαρξη των μητροπόλεων ή ακόμα και των μεγαπόλεων (ετοιμάζω δημοσίευμα για τις «μεγαπόλεις»). Θέλουμε δεν θέλουμε πρέπει να προωθηθεί η έννοια της συλλογικής αντιμετώπισης των πραγμάτων ακόμα και σε τέτοια περιβάλλοντα. Για παράδειγμα, η Αβάνα και τα μεγάλα αστικά κέντρα της Κούβας που αντιμετώπισαν την πείνα που τους επέβαλε το αμερικάνικο εμπάργκο τη δεκαετία του ’90, σε επίπεδο γειτονιάς. Ή τα κοινοτικά κέντρα του Τσάβες στις φτωχογειτονιές, κλπ.

    @ stain

    Προς το παρόν παράδειγμα είναι ο …Νικήτας! 👿

    @ ΠΕ ΕΛΔ

    Είσαι πολύ σκληρός! 🙂
    Τα πράγματα δεν είναι πάντα ασπρόμαυρα…

    @ regimientocinqo

    Θα συμφωνήσω μαζί σου. Σε μια περίοδο που το συλλογικό χλευάζεται, αν δεν ενοχοποιείται κιόλας, τέτοια παραδείγματα δείχνουν ότι υπάρχει κι άλλος δρόμος…

  11. aza Says:

    @ ΠΕ ΕΛΔ
    @ Όλη την παρέα

    Για να επιτευχθεί ο σοσιαλισμός υπάρχουν και άλλοι δρόμοι. Εννοώ τους πιο αμεσοδημοκρατικούς δρόμους, της λαϊκής συμμετοχής, του κοινοτισμού, των λαϊκών συνελεύσεων, της γειτονιάς… γενικά των από τα κάτω οργανώσεων και όχι από τα πάνω, όποια πάνω κι αν είναι αυτά. Τώρα κανείς από μας δε γνωρίζει ακριβώς τι γίνεται στους Λειψούς, αλλά υπάρχουν δείγματα «υγείας». Εγώ δεν ξέρω πολλούς λαϊκιστές πολιτικούς επαρχιώτες να χρησιμοποιούν αυτή τη γλώσσα.
    Όσο για το ΚΚΕ και το φόβο του μη μολυνθεί (π.χ. μετέχοντας σε δράσεις που δεν ελέγχει απόλυτα), είναι μια μεγάλη κουβέντα που θα την κάνουμε κάποια άλλη στιγμή. Πάντως η Αλέκα είπε την Καθαρά Δευτέρα ότι πρέπει μια μεγάλη μάζα ανθρώπων να αντιδράσει και να ανατρέψει πολιτικές. Για να βρούμε τη μάζα αυτή λοιπόν, πρέπει να έρθουμε σε επαφή με και με άλλους που ενοχλούνται από πράγματα γύρω τους και είναι διαφορετικών πεποιθήσεων από εμάς.
    Αυτό κάνουμε πράξη και με το ενεργειακό τώρα τελευταία. Κομμουνιστές, οικολόγοι, ελευθεριακοί, αντιεξουσιαστές, συνασπισμένοι, ανένταχτοι και λογιών λογιών άνθρωποι κάνουμε συνελεύσεις, συναποφασίζουμε και οργανώνουμε δράσεις. Δείχνει να δουλεύει το πράγμα και πρέπει να πειστούν όλοι οι πολίτες να γίνουν ΠΟΛΙΤΕΣ και να σταματήσουν να ειναι ΠΕΛΑΤΕΣ, ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ. Τα εκτός δικομματισμού κόμματα έχουν τεράστιο μερίδιο ευθύνης για τον κατακερματισμό των ενεργών δυνάμεων της κοινωνίας και για το ότι το κίνημα κρατιέται σε σιγανή φωτιά.
    Ας μη συνεχίσουμε άλλο να είμαστε η ευχή των απανταχού εξουσιών και συμφερόντων.
    Θα τα ξαναπούμε, aza

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: