Ο Άνισος

Τώρα που ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, μετά από μια ολιγόμηνη σεμνή και αξιοπρεπή (όπως χιλιάδων άλλων απλών ανθρώπων εξάλλου) πορεία, ακολούθησε τη μοίρα των βροτών, έρχεται σιγά-σιγά η ώρα της αποτίμησης ενός Ιεράρχη που αγαπήθηκε και μισήθηκε όσο κανένας άλλος τις τελευταίες δεκαετίες. Ενός Ιεράρχη που σίγουρα η εκλογή του στον Αρχιεπισκοπικό θρόνο θα αποτελεί ορόσημο για τον μελλοντικό ιστορικό της Εκκλησίας της Ελλάδος ανεξαρτήτως του επικριτικού ή υμνητικού του πορίσματος.
Σ’ αυτή τη συζήτηση, που μόλις ανοίγει, αναδημοσιεύω ένα απόσπασμα που αφορούσε στον Αρχιεπίσκοπο, από ένα ευρύτερο κείμενο που διαπραγματευόταν πτυχές της εκκλησιαστικής κρίσης και είχε δημοσιευθεί στο τεύχος 53 του περιοδικού «Άρδην», το 2005. Να θυμίσω ότι ήταν η περίοδος που ερωτικά, οικονομικά και (παρα)δικαστικά σκάνδαλα συγκλόνιζαν την Εκκλησία της Ελλάδος (και το Πανελλήνιο) και αμαύρωσαν μέχρι και σήμερα το προφίλ του Αρχιεπισκόπου.

«…Ο Χριστόδουλος αποτελεί γνήσιο τέκνο του διοικητικού μηχανισμού της εκκλησίας. Aπό την εποχή που ήταν μητροπολίτης Δημητριάδος, ενώ διατήρησε άθικτες τις σχέσεις του με τους εκκλησιαστικούς μηχανισμούς που τον ανέδειξαν, άρχιζε να ρίχνει γέφυρες σε όλους τους κοινωνικούς και πολιτικούς χώρους, να παρακολουθεί νέες αντιλήψεις και να κτίζει το προφίλ ενός σύγχρονου και «προοδευτικού» ιεράρχη. Ας μην ξεχνάμε, για παράδειγμα, ότι την περίοδο πριν εκλεγεί Αρχιεπίσκοπος ήταν μόνιμος αρθρογράφος του συγκροτήματος Λαμπράκη!
Με την εκλογή του στον αρχιεπισκοπικό θρόνο ξεδίπλωσε πλήρως την ικανότητά του να κατανοεί τις αλλαγές στο περιβάλλον του. Θα λέγαμε ότι έκανε μια στρατηγική διαπίστωση: Σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης και νεοταξικής κυριαρχίας και με το πολιτικό προσωπικό αδύναμο ή ολοκληρωτικά ενταγμένο στις νέες αυτές δομές, η εκκλησία δεν θα μπορούσε να συνεχίσει να αναπαράγει το μηχανισμό της και την προνομιακή της θέση, με τον ίδιο, αθόρυβο, τρόπο που το έκανε κατά τη «μπρεζνιεφική» περίοδο του Σεραφείμ. Δεν αρκούσε πια η υπερκομματική εκλογή μερικών «δικών» της βουλευτών και η παραδοσιακή της διαπλοκή με τμήματα του κρατικού μηχανισμού που διασφάλιζαν την ήσυχη νομή των προνομίων της. Η εκκλησία έπρεπε να μετατραπεί σε ένα δυνατό, διεκδικητικό παίκτη για να μπορέσει να αμυνθεί αποτελεσματικά! Και ο μόνος τρόπος να το κάνει αυτό ήταν να απευθυνθεί ξανά στην τεράστια λαϊκή, υπερκομματική της βάση. Να φέρει τις αγωνίες και τους φόβους των απλών ανθρώπων στο προσκήνιο. Και ο Χριστόδουλος το έκανε! Και μάλιστα με επιτυχία! Τη στιγμή που οι άρχουσες ελίτ και τα μεγαλύτερα κόμματα προσκύναγαν την παγκοσμιοποίηση και τα «καλά» της και η Αριστερά προσπαθούσε είτε να συνέλθει οργανωτικά από την κατάρρευση των αρχών του ’90 είτε να βάλει διάφορα κοσμητικά επίθετα στην παγκοσμιοποίηση, ο Χριστόδουλος κατήγγελε από άμβωνος ορθά κοφτά την παγκοσμιοποίηση! Τη στιγμή που κυβέρνηση κι αξιωματική αντιπολίτευση υποτάσσονταν αδιαμαρτύρητα στους στρατηγικούς σχεδιασμούς της αμερικανόπνευστης Νέας Τάξης και εγκατέλειπαν αμαχητί τα Ίμια, πρόδιδαν τον Οτσαλάν και παραχωρούσαν γη και αέρα στα «αυτοκρατορικά» στρατεύματα για να ισοπεδώσουν τη Σερβία και το Ιράκ, ο Χριστόδουλος κατηγορούσε τη Νέα Τάξη και τους Αμερικάνους κι έπαιρνε το μέρος των Σέρβων και Ιρακινών. Τη στιγμή που οι διανοούμενοι του εκσυγχρονισμού μηρύκαζαν τις κλιντονικές σάχλες περί «πολυπολιτισμού», ο Χριστόδουλος μίλαγε για την πολιτιστική ισοπέδωση, το χάσιμο της ταυτότητας και της ιδιοπροσωπίας του κάθε λαού. Και τα παραδείγματα είναι αρκετά ακόμη (στάση για τις γενετικές επεμβάσεις, το σχέδιο Ανάν, την ένταξη της Τουρκίας, κλπ). Γι’ αυτό και η δημοτικότητά του άγγιζε το 80%. Γι αυτό και η εκκλησία μπόρεσε να καταφέρει συντριπτικό πολιτικό πλήγμα στο Σημίτη στην ιστορία με τις «ταυτότητες» συσπειρώνοντας ευρύτερες μάζες, πολύ πέρα από την πραγματική επιρροή της!
Μέσα σ’ αυτήν την ευτυχή για το Χριστόδουλο περίοδο βρίσκονται και τα σπέρματα της σημερινής καταστροφής και αποκαθήλωσης. Πέρα από τα συνήθη ελαττώματα των Ελλήνων ιεραρχών, της πολυπραγμοσύνης και της κοσμικότητας, ο αρχιεπίσκοπος προσέθεσε κι αυτά της αλαζονείας, του ναρκισσισμού, του «εθναρχισμού» και της πλήρους υποχώρησης του θεολογικού λόγου προς όφελος του «πολιτικού». Όμως η βασικότερη αιτία ήταν ότι ο Χριστόδουλος παρέμεινε συνδεδεμένος με μια παραδοσιακή «δεξιά» αντίληψη! Ουδέποτε θέλησε πραγματικά την αντιπαράθεση με τις φιλοπαγκοσμιοποιητικές και νεοταξικές πολιτικές, εθνικές και υπερεθνικές. Αυτό που τον ενδιέφερε μάλλον ήταν μια ισχυρή εκκλησία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις εκάστοτε κυβερνήσεις. Η αντιπαγκοσμιοποιητική ρητορεία μέσα από την αποδοχή που συναντούσε στο λαό, λειτουργούσε σαν μόνιμη υπενθύμιση προς την εξουσία ότι «η εκκλησία είναι εδώ» και εξαγυρωνόταν στα τραπέζια που μοιράζονταν τα Γ’ και Δ’ ΚΠΣ, που αποχαρακτηρίζονταν δασικές εκτάσεις προς οικοπεδοποίηση ή που διορίζονταν ο τάδε ή ο δείνα «άνθρωπός μας»! Κόλακας και «πατρικός» απέναντι στις λαϊκές μάζες όταν ζητούσε κι έπαιρνε τη στήριξή τους, ουδέποτε θέλησε να τους δώσει δύναμη στο εσωτερικό της εκκλησιαστικής διοίκησης. Ουδέποτε προσπάθησε να προχωρήσει σε τομές και να φέρει την κάθαρση από τους άθλιους μηχανισμούς και τα πρόσωπα που κυριαρχούν στην ελλαδική εκκλησία. Στην πραγματικότητα δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ για την ενίσχυση και αξιοποίηση των υγιών δυνάμεων της εκκλησίας, κληρικών ή λαϊκών και αντιμετώπισε με καχυποψία τα ρεύματα και τους ανθρώπους που προσπάθησαν να ανανεώσουν και να αποκαθάρουν την ορθόδοξη εκκλησία από τις ευσεβιστικές και κοσμικές παρεκτροπές. Η διατήρηση του status quo ήταν το κύριο μέλημά του, αρκεί να έφερνε την προσωπική του σφραγίδα.
 Εν κατακλείδι δεν έπραξε, ούτε θέλησε, την αναγκαία υπέρβαση που θα αναιρούσε τα δεινοσαυρικά και διεφθαρμένα χαρακτηριστικά του σημερινού εκκλησιαστικού μηχανισμού σε μια κατεύθυνση πραγματικής σύνδεσής του με τη ζωντανή κοινωνία και τις αντιστασιακές της δυνάμεις.
Σαρξ εκ της σαρκός της φιλοαμερικάνικης ψυχροπολεμικής δεξιάς, της εργολαβικής μηντιακής διαπλοκής και των σκοτεινών παραεκκλησιαστικών φραξιών, πίστεψε αφελώς ότι θα μπορούσε να κομπορρημονεί και να καταγγέλλει χωρίς ιδιαίτερο κόστος στηριζόμενος στο Θεόκλητο, τον Κολοσούσα, τον Ευθυμίου, το Γιακουμάτο, τον Καρατζαφέρη και τον… Βαβύλη!! Δεδομένης της συμμετοχής του στην εξουσία, είχε συνηθίσει να βλέπει το τυρί και ποτέ τη φάκα! Και τι φάκα! Νεοταξική!
 Έτσι, οι Αμερικάνοι εξαγριώθηκαν με τον όψιμο αντιαμερικανισμό του και το δείχνουν στις διπλωματικές εκθέσεις τους (ανέκαθεν οι ισχυροί πιο πολύ από τους εχθρούς εξαγριώνονται με τους αποστάτες). Η διαπλοκή δεν του συγχώρησε ότι η «δεξιά του Κυρίου» συνέβαλε στην απομάκρυνση των πολιτικών της υπαλλήλων. Και οι «αδελφοί» της «Χρυσοπηγής» αντιστάθηκαν με λύσσα στην πρόθεσή του να απομακρυνθεί από αυτούς και να τοποθετήσει δικούς του ανθρώπους σε καίρια πόστα. Τα χτυπήματα ήταν πια ζήτημα συγχρονισμού και μεθόδευσης…»

Advertisements

Ετικέτες: ,

5 Σχόλια to “Ο Άνισος”

  1. Kostas Says:

    Μπορεί να μη εκμεταλλεύτηκε ορθά την εξουσία και τη δύναμη που είχε από τον λαό, ιδιαίτερα αμέσως μετά τα 2 συλλαλητήρια και το δημοψήφισμα για τις ταυτότητες, ώστε να διευρύνει ακόμη περισσότερο την Εκκλησία μέσα στη κοινωνία, περιοριζόμενος στα θρησκευτικά, πνευματικά και κοινωνικά του καθήκοντα, δεν μπορείς όμως να παραγνωρίσεις τις ρίξεις – που άλλωστε παραδέχεσαι αν και τις αποδίδεις σε σκοπιμότητες- που επέφερε στις ιδεολογίες και πρακτικές του συρμού, από ψοφοδεείς ηγέτες ήσσονος σημασίας για τα καθήκοντά τους. Ακριβώς αυτή του η στάση κατέδειξε το μέγεθός του έναντι των υπολοίπων τεχνοκρατών ηγετών της περιόδου και φανέρωνε τη γύμνια και ανικανότητά τους, που ήδη η ιστορία τους αποδίδει. Και αυτά ακριβώς είναι τα χαρακτηριστικά ενός ηγήτορα : η αντίληψη της πραγματικότητας και η δυνατότητά του να τολμάει ρήξεις.
    Τέλος πάντων, ο θάνατος δικαιώνει τον αποθανόντα. Το μέλλον θα δείξει την αναγκαιότητα των θέσεών του για τη νεολαία, τη κοινωνία, το έθνος, την εκκλησία. Υπόψιν οτι έφυγε νέος και το έργο τους δεν ολοκληρώθηκε…

  2. faros Says:

    Η πραγματική αποτίμηση του, αν μου επιτρέπετε και μένα ένα σχόλιο, θα γίνει σε σχέση με την στάση του … διαδόχου του. Να με θυμηθείτε!!!

  3. Αριστερό Εξτρέμ Says:

    Ο Χριστόδουλος πέρασε στην ιστορική κρίση, οπότε το αν δικαιωθεί ή όχι είναι ζήτημα χρόνου. Όσο για τον διάδοχό του, χωριό που φαίνεται κολαούζο δε θέλει. Ποιός ανακοίνωσε τα της ταφής του; Ο Άνθιμος

  4. εξαποδω Says:

    @Kostas

    Μα γι’ αυτό το λόγο χρησιμοποίησα το επίθετο «Άνισος». Γιατί ενώ είχε τις ικανότητες, την ευφυία αλλά και εκείνο το 80% του λαού που για χρόνια συμπαρατασσόταν μαζί του σε όλες τις δημοσκοπήσεις, ώστε να επιφέρει πραγματικές τομές στην Εκκλησία, αυτός συμβιβάστηκε, έκανε συναλλαγές, απέφυγε τις ρήξεις με το ίδιο το παρελθόν του, το οποίο στο τέλος και τον «τελείωσε». Να θυμηθούμε ότι όλη η ιστορία με τα σκάνδαλα ξεκίνησε από την οξεία επίθεση που του εξαπέλυσε ο Αμβρόσιος (με τον Καλλίνικο από πίσω) για τον Γιοσάκη και το Θεόκλητο, φοβούμενοι ότι θα έκανε πια του κεφαλιού του και δεν θα τους υπολόγιζε στις τοποθετήσεις προσώπων και στις εκλογές αρχιερέων. Αν προσθέσεις και την οίηση που τον διακατείχε την περίοδο λίγο πριν το ξέσπασμα των σκανδάλων, καταλαβαίνεις ότι μόνος έκαψε τα πιο γερά χαρτιά του.
    Πάντως έχεις απόλυτο δίκιο όταν λες ότι για ένα μεγάλο διάστημα, σε ζητήματα που «έκαιγαν» τον λαό, έπαιζε εν ου παικτοίς, αν σκεφτείς το επίπεδο της επίσημης «εκσυγχρονιστικής» πολιτικής ηγεσίας

    @faros
    Ένα είναι σίγουρο όσον αφορά στη διαδοχή του. Τα ποικιλώνυμα συμφέροντα (από τα κόμματα μέχρι την …Πρεσβεία) δεν θα επιτρέψουν ξανά κάποιον «ανεξέλεγκτο» Αρχιεπίσκοπο. Ως εκ τούτου θα πέσουν κορμιά!! (αν δεν υπάρξει κάποια μεσοβέζικη, χαμηλών τόνων, λύση για ένα μικρό χρονικό διάστημα).

    @αριστερό εξτρέμ
    Ελπίζω να μην συμβεί αυτό που υπονοείς! Δεν είναι μόνο (ύποπτα) «κολλημένος», είναι και βλάξ!

  5. erythros Says:

    Ξεκινώ από το γεγονός ότι οι θρησκευτικοί ηγέτες από αιώνων έχουν πάψει να είναι πνευματικοί ηγέτες με την έννοια που οι χριστιανοί των πρώτων αιώνων εννοούσαν. Είναι πλέον πολιτικοί και ιδεολογικοί ηγέτες. Επίσης, είναι βαθύτατα εξαρτημένοι σήμερα από το κράτος (αν έπαυε η σημερινή σχέση κράτους εκκλησίας, θα έπρεπε να περιοριστούν οι κληρικοί σε έναν μισθό και μόνο). Σε αυτή την γενική γραμμή κινήθηκε και ο Παρασκευαΐδης.
    Κατά τα λοιπά, η όποια εναντίωσή του σε σχέδια νεοταξικά έγινε από εθνικιστική σκοπιά και όχι με σκοπό να εναντιωθεί στην ιμπεριαλιστική τάξη πραγμάτων.
    Στα εσωτερικά της εκκλησίας, παρότι δεν μου πέφτει λόγος, εν τούτοις οφείλω να πω ότι περισσότερο μου θυμιζε manager παρά θρησκευτικό ηγέτη. Και ως χειριστής του management οφείλω να ομολογήσω ότι έκανε πολύ καλή δουλειά. Αυτό, όμως, δεν τον κάνει χριστιανό ηγέτη κατά τα αρχαϊκά αυτής της θρησκείας πρότυπα. Τουναντίον θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς. Πάντως, η οργανωτική του δουλειά και ο κάποιος έλεγχος, ίσως αποτέλεσε φόβητρο για ορισμένους τους ιεραρχίας (να μην κάνουν δηλαδή εξόφθαλμα πράγματα που προκαλούν το κοινό αίσθημα).
    Για να γίνει πιό ανθρώπινος, έπρεπε να βρεθεί κοντά στον θάνατο. Αυτό εγώ το καταλογίζω στα αρνητικά του, παρότι σαφώς είναι τραγικές τέτοιες καταστάσεις. Έτσι χτυπήθηκε η υπέρμετρη υπερηφάνειά του.
    Τελικά, έτσι όπως το σκέφτομαι τώρα, έκανε ζημιά και στον χριστιανισμό, αφού έφερε μεν κόσμο πίσω στην εκκλησία, αλλά τί σχέση έχει αυτή η εκκλησία με τα ήθη που υποτίθεται πρεσβεύει; αυτό, όμως, δεν είναι μόνο θέμα δικό του.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: