Τέσσερα κείμενα, μία εποχή

Παραμονή της 28ης Οκτωβρίου, παραθέτω τέσσερα κείμενα της εποχής με ένα κοινό χαρακτηριστικό. Το αμυντικό-αντιστασιακό φρόνημα απέναντι στην άδικη και ιταμή επίθεση του Ιταλικού φασιστικού κράτους.

Το πρώτο πολεμικό ανακοινωθέν του Ελληνικού Γενικού Στρατηγείου, στις 9 το πρωί της 28ης Οκτωβρίου. Πάντα με εντυπωσίαζε η τηλεγραφική του λιτότητα, η εντελώς αναντίστοιχη με την κρισιμότητα των περιστάσεων και του θανάσιμου κινδύνου που σήμαινε η σύγκρουση με ένα μεγάλο, τεχνολογικά και στρατιωτικά εξελιγμένο κράτος.
«ΑΙ ΙΤΑΛΙΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΑΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΠΡΟΣΒΑΛΛΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΣ 05.30 ΠΡΩΙΝΗΣ ΤΗΣ ΣΗΜΕΡΟΝ ΤΑ ΗΜΕΤΕΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΠΡΟΚΑΛΥΨΕΩΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΗΣ ΜΕΘΟΡΙΟΥ. ΑΙ ΗΜΕΤΕΡΑΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΜΥΝΟΝΤΑΙ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ».

Το δεύτερο κείμενο είναι η κατάληξη της ημερησίας διαταγής της 8ης Μεραρχίας (Ηπείρου) στις 30 του Οκτώβρη, όταν ο αγώνας προκαλύψεως είχε λήξει και άρχιζε ο κύριος και κρισιμότερος αμυντικός αγώνας στην προωθημένη αμυντική γραμμή Καλπακίου-Καλαμά, παρά τις αντίθετες εισηγήσεις του μάλλον πανικόβλητου Γενικού Επιτελείου από την Αθήνα, το οποίο πρότεινε υποχώρηση και άμυνα σε πιο οχυρές θέσεις νοτιώτερα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο διήμερος αγώνας προκαλύψεως είχε διεξαχθεί από το «Απόσπασμα Πίνδου», ένα σώμα κυρίως ντόπιων εφέδρων και «ανεπιθύμητων» φαντάρων, υπό την ηγεσία του συνταγματάρχη Κ. Δαβάκη, ο οποίος μόλις είχε κληθεί από την αποστρατεία (τον είχε αποστρατεύσει ο Μεταξάς ως «ανεπιθύμητο» κι αυτόν). Οι 2.000 άνδρες του Αποσπάσματος εμπόδισαν για δύο μέρες την προέλαση των 15.000 ανδρών της επίλεκτης Μεραρχίας ορεινού αγώνα «Τζούλια», διασπαρμένοι σε ένα μέτωπο 70 χιλιομέτρων!!
» … Λήξαντος τον προκαλυπτικού αγώνος από σήμερον η Μεραρχία κατέχει την τοποθεσίαν δι’ όλων των δυνάμεων της. Επί της τοποθεσίας ταύτης θα δοθεί ο αποφασιστικός αγών προς τον εχθρόν. Ο άγων θα διεξαχθεί μετά πείσματος και επιμονής ακαταβλήτου. Άμυνα κρατερά επί των θέσεων μας μέχρις εσχάτων. Ουδεμία ιδέα εις ουδένα να υπάρχει περί υποχωρήσεως. Πάντες από του Στρατηγού Διοικητού Μεραρχίας, μέχρι και του τελευταίου στρατιώτου θα αγωνισθώμεν επί των Θέσεων μας και εν ανάγκη θα πέσωμεν όλοι μαζί υπερασπιζόμενοι αυτάς.
ΥΠΟΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
Χ. Κατσιμήτρος»
Να σημειώσω ότι ο «τρελο-συνταγματάρχης» Δαβάκης, κατά τη διάρκεια της μάχης στην οποία καλεί η ημερήσια διαταγή, εισέπραξε στις 2 Νοεμβρίου μια σφαίρα στα ήδη κατεστραμμένα από τα ασφυξιογόνα αέρια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου πνευμόνια του, όταν διέπραξε το πρωτάκουστο για ανώτερο αξιωματικό, να ηγηθεί προσωπικά επίθεσης σε οχυρή ιταλική θέση επικεφαλής μιας ταπεινής διλοχίας!

Το τρίτο κείμενο ανήκει σε μια από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος, τον Ν. Ζαχαριάδη. Είναι το περίφημο γράμμα -ΑΝΟΙΧΤΟ ΓΡΑΜΜΑ- που στέλνει στις 31 Οκτωβρίου από τα μπουντρούμια της Μεταξικής κυβέρνησης, στο οποίο -με μια εκπληκτική οξυδέρκεια- δίνει τη γραμμή της παλλαϊκής άμυνας και της αντίστασης στο φασισμό, πολύτιμη παρακαταθήκη για την Κατοχή που ερχόταν. Και μάλιστα το κάνει αυτό απομονωμένος και παρά την ακόμη ισχύουσα Συμφωνία Μολότωφ-Ρίμπεντροπ, το Σύμφωνο δηλαδή μη-επιθέσεως που υπέγραψαν ΕΣΣΔ και Χιτλερική Γερμανία στις 23 Αυγούστου 1939, το οποίο είχε φέρει τουλάχιστον σε αμηχανία τους κομμουνιστές σε όλην την Ευρώπη.
«ΠΡΟΣ ΤΟ ΛΑΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Ο φασισμός του Μουσολίνι χτύπησε την Ελλάδα πισώπλατα, δολοφονικά και ξετσίπωτα με σκοπό να την υποδουλώσει και εξανδραποδίσει. Σήμερα όλοι οι έλληνες παλεύουμε για τη λευτεριά, την τιμή, την εθνική μας ανεξαρτησία. Η πάλη θα είναι πολύ δύσκολη και πολύ σκληρή. Μα ένα έθνος που θέλει να ζήσει πρέπει να παλαίβει, αψηφώντας τους κινδύνους και τις θυσίες. Ο λαός της Ελλάδας διεξάγει σήμερα έναν πόλεμο εθνικοαπελευθερωτικό, ενάντια στο φασισμό του Μουσολίνι. Δίπλα στο κύριο μέτωπο και Ο ΚΑΘΕ ΒΡΑΧΟΣ, Η ΚΑΘΕ ΡΕΜΑΤΙΑ, ΤΟ ΚΑΘΕ ΧΩΡΙΟ, ΚΑΛΥΒΑ ΜΕ ΚΑΛΥΒΑ, Η ΚΑΘΕ ΠΟΛΗ, ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΣΠΙΤΙ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΦΡΟΥΡΙΟ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ.
Κάθε πράκτορας του φασισμού πρέπει να εξοντωθεί αλύπητα. Στον πόλεμο αυτό που τον διευθύνει η κυβέρνηση Μεταξά, όλοι μας πρέπει να δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις, δίχως επιφύλαξη. Έπαθλο για τον εργαζόμενο λαό και επιστέγασμα για το σημερινό του αγώνα, πρέπει να είναι και θα είναι, μια καινούργια Ελλάδα της δουλιάς, της λευτεριάς, λυτρωμένη από κάθε ξενική ιμπεριαλιστική εξάρτηση, μ’ ένα πραγματικά παλλαϊκό πολιτισμό.
Όλοι στον αγώνα, ο καθένας στη θέση του και η νίκη θάναι νίκη της Ελλάδας και του λαού της. Οι εργαζόμενοι όλου του κόσμου στέκουν στο πλευρό μας.
Αθήνα 31 του Οχτώβρη 1940
Νίκος Ζαχαριάδης
Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ»

Τελειώνω με την επιστολή που έστειλαν προς τους συναδέλφους τους σε όλον τον κόσμο γνωστές προσωπικότητες των Γραμμάτων και της Τέχνης, στις αρχές του Νοέμβρη, κάνοντας έκκληση για συστράτευση και αλληλεγγύη στον αγώνα εναντίον του φασισμού.
«Είναι δύο εβδομάδες τώρα, που ένα τελεσίγραφο μοναδικό στα διπλωματικά χρονικά των Αθηνών για το περιεχόμενον, την ώρα και τον τρόπο που το παρουσίασεν η Ιταλία κάλεσε την Ελλάδα να της παραδώση τα εδάφη της, να αρνηθή την ελευθερία της και να κατασπιλώση την τιμή της.
Οι Έλληνες δώσαμε στην ιταμή αυτή αξίωσι της φασιστικής βίας, την απάντησι που επέβαλαν τριών χιλιάδων ετών  παραδόσεις, χαραγμένες βαθειά στην ψυχή μας, αλλά και γραμμένες στην τελευταία γωνιά της ιερής γης με το αίμα των μεγαλυτέρων ηρώων της ανθρωπίνης ιστορίας. Και αυτή τη στιγμή κοντά στο ρεύμα του Θυάμιδος και στις χιονισμένες πλαγιές της Πίνδου και των Μακεδονικών βουνών πολεμούμε, τις περισσότερες φορές με τη λόγχη, αποφασισμένοι να νικήσουμε ή να αποθάνουμε μέχρις ενός.
Σ’ αυτό τον άνισο σκληρότατο αλλά πεισματώδη αγώνα, που κάνει τον λυσσασμένο επιδρομέα να ξεσπάζη κατά των γυναικών, των γερόντων και των παιδιών, να καίη, να σκοτώνη, να ακρωτηριάζη, να διαμελίζη τους πληθυσμούς στις ανοχύρωτες και άμαχες πόλεις μας και στα ειρηνικά χωριά μας, έχουμε το αίσθημα ότι δεν υπερασπιζόμαστε δική μας μόνον υπόθεσι: Ότι αγωνιζόμεθα για την σωτηρία όλων εκείνων των Υψηλών αξιών που αποτελούν τον πνευματικό και ηθικό πολιτισμό, την πολύτιμη παρακαταθήκη που κληροδότησαν στην ανθρωπότητα οι δοξασμένοι πρόγονοι και που σήμερα βλέπουμε να απειλούνται από το κύμα της βαρβαρότητος και της βίας. Ακριβώς αυτό το αίσθημα εμπνέει το θάρρος σε μας τους Έλληνες διανοουμένους, τους ανθρώπους του πνεύματος και της τέχνης, ν’ απευθυνθούμε στους αδελφούς μας όλου του Κόσμου για να ζητήσουμε όχι την υλική αλλά την ηθική βοήθειά τους. Ζητούμε την εισφορά των ψυχών, την επανάστασι των συνειδήσεων, το κήρυγμα, την άμεση επίδρασι, παντού όπου είναι δυνατόν, την άγρυπνη παρακολούθησι και την ενέργεια για ένα καινούργιο πνευματικό Μαραθώνα που θα απαλλάξη τα δυναστευόμενα Έθνη από τη φοβέρα της πιο μαύρης σκλαβιάς που γνώρισε ως τώρα ο κόσμος.
Κωστής Παλαμάς, Σπύρος Μελάς, Άγγελος Σικελιανός, Γεώργιος Δροσίνης, Σωτήρης Σκίπης, Δημήτριος Μητρόπουλος, Κ. Δημητριάδης, Νικόλαος Βέης, Κ. Παρθένης, Ιωάννης Γρυπάρης, Γιάννης Βλαχογιάννης, Στρατής Μυριβήλης, Κώστας Ουράνης, Μιλτιάδης Μαλακάσης, Γρηγόριος Ξενόπουλος, Αλέξανδρος Φιλαδελφεύς, Αρίστος Καμπάνης.»

Advertisements

Ετικέτες: , , ,

9 Σχόλια to “Τέσσερα κείμενα, μία εποχή”

  1. εκασταχού Says:

    Να προσθέσω με τη σειρά μου ένα κείμενο ακόμη; Ένα απόσπασμα από την ανακοίνωση της ΚΠΕ του Συνασπισμού για την επέτειο του ΟΧΙ :
    «Τιμάμε με βαθύ σεβασμό την επέτειο του ΟΧΙ στο φασισμό και τον πόλεμο.
    Ο διαρκής αγώνας εναντίον του φασισμού, τα αντιπολεμικά κινήματα, οι διαχρονικοί αγώνες για την εθνική ανεξαρτησία, αναδείχτηκαν σε οργανικές συνιστώσες της λαϊκής κινητοποίησης για κοινωνική δημοκρατία και χειραφέτηση, για κατακτήσεις στον τομέα των δικαιωμάτων και του σύγχρονου πολιτικού πολιτισμού».
    Σε λίγες μόνο γραμμές, αποτυπωμένη όλη η ιδεολογική σύγχυση της εκσυγχρονιστικής Αριστεράς. Το έπος του ’40, λίγο πολύ, βαφτίζεται αντιπολεμικό κίνημα και άλλα ηχηρά παρόμοια του σύγχρονου πολιτικού πολιτισμού. Αναρωτιέμαι, ποιος αντιπολεμικός οίστρος να ξεσήκωσε τους αγωνιστές μας καθώς έπαιρναν το δρόμο για τα βουνά…
    Το δίλημμα, πάντως, δεν ήταν σίγουρα γι’ αυτούς, «ειρήνη ή πόλεμος» αλλά «υποταγή ή ελευθερία»! Ειδάλλως, σήμερα πιθανόν να μη γιορτάζαμε τίποτε… και οι φίλοι του Συνασπισμού να μη μιλούσαν για δικαιώματα έτσι γενικώς και αορίστως.

  2. Σπύρος Says:

    Eύγε.!Να κρατάμε πάντα άσβεστη τήν Μνήμη…
    Γιά εκείνον τον Χαμένο Ανθυπολοχαγό τής Αλβανίας πού

    ‘Ηταν ωραίο παιδί.Τήν πρώτη μέρα πού γεννήθηκε
    Σκύψανε τά βουνά τής Θράκης νά φανεί
    Στούς ώμους τής στεριάς τό στάρι πού αναγάλλιαζε.
    Σκύψανε τά βουνά τής Θράκης καί τό φτύσανε
    Μιά στό κεφάλι,μιά στόν κόρφο,μιά μέσα στό κλάμα του.

    …………………………………………………………………..
    Κείνοι πού επράξαν το κακό-τούς πήρε μαύρο σύγνεφο
    Ζωή δέν είχαν πίσω τους μ΄έλατα και μέ κρύα νερά
    Μ΄αρνί κρασί καί τουφεκιά,βέργα καί κληματόσταυρο
    Παπού δέν είχαν από δρύ και απ΄οργισμένον άνεμο
    Στό καραούλι δεκαοκτώ μερόνυχτα
    Με πικραμένα μάτια……….’

    Από τόν ΄εθνικιστή ποιητή΄κατά τόν αστείο τόν Γαβριηλίδη,που υποθέτω σήμερα θάχει φορέσει ΄Τού Ντούτσε τήν στολή΄

  3. Mavro Fws Says:

    @Eξαποδώ

    Γεια χαρά και καλή Κυριακή

    Αξιόλογη δημοσίευση

    Γίνεται παραπομπή στο
    αφιέρωμα για την 28η Οκτωβρίου.

  4. εξαποδω Says:

    @εκασταχού, @Σπύρος

    «Για Λακεδαιμονίους να μιλούμε τώρα!»…

    @Μαύρο Φως

    Ευχαριστώ!

  5. partizana Says:

    πάντως να πω κάτι για τη συμφωνία μη επίθεσης ΕΣΣΔ-Γερμανίας;η Κομμουνιστή Διεθνής ήδη από το 1936 είχε προειδοποιήσει για το φασιστικό κίνδυνο, και όλοι οι κομμουνιστές δούλευαν προς την κατεύθυνση συγκρότησης αντιφασιστικών μετώπων. Άρα κανείς δεν ήταν σε αμηχανία, όλοι ξέραν τι γίνεται και περίμεναν την επίθεση της φασιστικής Γερμανίας κατά της ΕΣΣΔ, εννοείται και η ίδια η ΕΣΣΔ.

  6. εξαποδω Says:

    @ partizana

    Αυτό είναι αλήθεια. Μάλιστα τότε άλλαξε και η (λαθεμένη κατά τη γνώμη μου) γραμμή περί «σοσιαλφασισμού». Όμως, όπως καταλαβαίνεις, για τα δεδομένα της εποχής (δυσχέρεια στις επικοινωνίες, στις μετακινήσεις, κλπ) η αλλαγή της γραμμής και μάλιστα σε αντίθετη κατεύθυνση απ’ ότι πριν δεν μπορεί να γίνει αυτόματα συνειδητή για όλους. Έτσι, όταν έρχεται το σύμφωνο μη-επίθεσης, πόσο εύκολο ήταν να γίνουν άμεσα κατανοητοί οι (αμυντικοί) λόγοι που το επέβαλαν και στο βαθμό μάλιστα που είχε και πρόνοιες για διαμελισμό της Πολωνίας…

  7. ζπ Says:

    Ο Γαβριηλίδης δεν απεκάλσε κανέναν…ως «εθνικιστή».

    Καλά θα ήταν να διαβάσετε καλύτερα και σοβαρότερα οι ίδιοι/ες το βιβλίο του και να μην αρκείστε σε «βιβλιοκριτικές» και..γραμμές.

    Ο Γαβριηλίδης,όπως και πολλοί ακόμη, δεν θα φόραγαν «του Ντούτσε την στολή» αλλά θα συμμετείχαν στην Resistenza.

    Μην τρελαίνεστε!

    Y.Γ. (1)
    http://en.wikipedia.org/wiki/Left_communism

    Υ.Γ. (2)
    αλήθεια, τα ηττημένα μέλη του KPD της Γερμανίας που «έκαναν την θητεία τους» στα γερμανικά στρατεύματα τί θα έπρεπε να πράξουν τότε;

    Υ.Γ (3)
    την μετέπειτα ΛΔΓ ποιοι την στελέχωσαν και πώς συγκροτήθηκε,αφού πριν 5-10 χρόνια η κοινωνία της διακατεχόταν από ναζιστικές απόψεις;

    Τα Υ.Γ. αυτά καταδεικνύουν την ιδεολογική γύμνια ενός κόμματος που αντί να θελήσει να κάνει «σοσιαλιστική επανάσταση» πριν τον Μεταξά,ήθελε «δημοκρατική επανάσταση» πρώτα.Ώσπου ήρθε ο φασισμός,μόνο που ο φασισμός δεν ήταν Ιταλική έμπνευση, ήταν ζητούμενο του καπιταλισμού σε όλες τις χώρες,ως ξεπέρασμα της κρίσης και προϋπόθεση της ηττας του εργατικού κινήματος. Κατά τ’ άλλα, μέγιστος ο Ζαχαριάδης…(μα καλά εσείς ασχολείστε με τις ανακοινώσεις του ΣΥΝ;)

  8. dmiss Says:

    »Να σημειώσω ότι ο “τρελο-συνταγματάρχης” Δαβάκης, κατά τη διάρκεια της μάχης στην οποία καλεί η ημερήσια διαταγή, εισέπραξε στις 2 Νοεμβρίου μια σφαίρα στα ήδη κατεστραμμένα από τα ασφυξιογόνα αέρια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου πνευμόνια του, όταν διέπραξε το πρωτάκουστο για ανώτερο αξιωματικό, να ηγηθεί προσωπικά επίθεσης σε οχυρή ιταλική θέση επικεφαλής μιας ταπεινής διλοχίας!»

    Θα μου επιτρέψεις αγαπητέ φίλε να διορθώσω τα παραπάνω γραφόμενα σου αναφέροντας πως ο αείμνηστος Κ. Δαβάκης δεν τραυματίσθηκε με τον τρόπο που περιγράφεις δηλαδή στην πρώτη γραμμή αλλά τραυματίσθηκε στα μετόπισθεν από το όπλο Ιταλού αξιωματικού αιχμάλωτου τον οποίο είχε χτυπήσει με το μαστίγιο του ενώ βρισκόταν έφιππος. Δεν αμφισβητώ την ηρωικότητα του αλλά καλό είναι να μην παραποιούμε την Ιστορία…

  9. el dimi Says:

    Αρχικά νομίζω είναι σημαντική η αναγνώριση των πολλών ζητημάτων που τίθενται.Όλες οι προσωπικότητες κρίνονται σφαιρικά από το συνολικό αποτέλεσμα της ιστορικής τους δράσης και πάντα μέσα στα πλαίσια που την ανέπτυξαν.αλλά ακόμα και αν απομονώσουθμε τη στάση του Ζαχαριάδη κατά την κήρυξη του πολέμου,σίγουρα ήταν ανάλογη των περισάσεων.Πέρα από αυτό,είναι έξω από κάθε λογική κινηματος-πόσο μάλλον του εργατικού- η απόδωση των αποτυχιών στην ηγεσία αποκλειστικά.Και για την αποκατάσταση της αλήθειας,το Κ.Κ.Ε. είχε διορατικά υιοθετήσει και επιδίωξε να προωθήσει συμμαχία στη βάση ενός ΠΑΛΛΑΙΚΟΥ ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ.ποτέ δεν αναθεώρησε την ξεκάθαρη θέση του πως στην εποχή του ιμπεριαλισμού η επανάσταση ειναι σοσιαλιστική.Αν σκεφτούμε λίγο περισσότερο θα δούμε ότι μία τέτοια συμμαχία ήταν έπειτα το Ε.Α.Μ.Τώρα,πώς ένα γυμνό κόμμα μπόρεσε να ντύσει αγωνιστικά εναν ολόκληρο λαό,μένει να απαντηθεί.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: