Αμάθεια και κυριαρχία Ι

Με αφορμή τη συζήτηση γύρω από την εκπαίδευση που φούντωσε τον τελευταίο καιρό, τόσο με τις «μεταρρυθμίσεις» στα Πανεπιστήμια όσο και κυρίως με τα «μεταρρυθμισμένα» βιβλία Δημοτικού και Γυμνασίου, διάβασα δυo πολύ καλά βιβλία. Την «Εκπαίδευση της αμάθειας», του Ζαν Κλωντ Μισεά (εκδ. Βιβλιόραμα) και «Τα χαμένα παιδιά μας», της Νατάσα Πολονί (εκδ Πόλις). Και τα δύο ασκούν σφοδρή κριτική στις μεταρρυθμίσεις των τελευταίων 30 ετών, στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση στη Γαλλία. Οι συγγραφείς θεωρούν ότι συνειδητά οι μεταρρυθμίσεις οδηγούν στην παραγωγή αμαθών και άβουλων ανθρώπων, χωρίς κριτική σκέψη, ικανών μόνο για να υπάρχουν ως καταναλωτές ενώ παράλληλα εντείνουν τις ανισότητες τις οποίες δήθεν θα αντιμετώπιζαν. Μάλιστα τονίζουν ότι αυτές οι μεταρρυθμίσεις επιβλήθηκαν πάντα χάρη σε μια «εξουσία πολιτιστικά αριστερή» κατά τον Μισεά. Διαβάζοντας κάποιος τα βιβλία δεν μπορεί παρά να κάνει αμέσως τη σύγκριση με την κατάσταση της δικής μας εκπαίδευσης και τους στόχους των τελευταίων «μεταρρυθμίσεων» που πολύ λίγο διαφέρουν από αυτούς που αποκαλύπτουν οι συγγραφείς. Ενδεικτικά σας παραθέτω ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Μισεά και θα συνεχίσουμε τις αναφορές και σε άλλη δημοσίευση:

«…Γι’ αυτό η εφαρμογή στην πράξη της φιλελεύθερης οικονομίας… δεν προϋποθέτει μόνο τον παράδοξο εκ πρώτης όψεως θεσμό μιας πολιτικής αυθεντίας, αρκούντως ισχυρής, ικανής να συντρίψει ανελέητα όλα τα εμπόδια που ορθώνουν το δίκαιο, η θρησκεία και τα έθιμα, ώστε να «έρθει στο φως» η Αγορά και να ενοποιηθεί χωρίς σύνορα. Απαιτείται επιπλέον να δοθεί μια πρακτική ύπαρξη στην αντίστοιχη ανθρωπολογική μορφή: τη μορφή του απολύτως «ορθολογικού» ανθρώπου, δηλαδή του εγωιστή και υπολογιστή και μ’ αυτή την έννοια απαλλαγμένου από τις «προκαταλήψεις», τις «δεισιδαιμονίες» ή τις «αρχαϊκότητες» που δημιουργούν αναγκαστικά – σύμφωνα με τη φιλελεύθερη υπόθεση- όλα τα εμπειρικώς υπάρχοντα είδη συγγένειας, ένταξης και ριζώματος…»

Advertisements

6 Σχόλια to “Αμάθεια και κυριαρχία Ι”

  1. Σκαντζόχοιρος Says:

    Το ίδιο, σε πιο στρυφνή γλώσσα, είχε διαπιστώσει και ο καταστασιακός Α. Γιάππε πριν από μερικά χρονάκια σε ομιλία που είχε διεξαχθεί σε μια από τις αντί-εξουσιαστικές καταλήψεις της Θεσσαλονίκης, για τον Γκύ Ντεμπόρ:

    «Aν ο Nτεµπόρ, ο τε­λευ­ταί­ος πρω­το­πό­ρος, έ­γι­νε τε­λι­κά έ­νας κλα­σι­κός στυ­λί­στας, τό­τε ο κύ­κλος έ­χει κλεί­σει. Tο 1955 δια­κή­ρυτ­τε την κα­τα­στρο­φή ό­λων των εκ­κλη­σιών, α­διά­φο­ρος προς ο­ποια­δή­πο­τε καλ­λι­τε­χνι­κή α­ξί­α µπο­ρεί να εί­χαν. Tρια­ντα­πέ­ντε χρό­νια αρ­γό­τε­ρα α­να­γκά­στη­κε να συµπε­ρά­νει ό­τι η ε­πέ­κτα­ση της κυ­ριαρ­χί­ας του κε­φα­λαί­ου εί­χε ο­λο­κλη­ρώ­σει το σχέ­διο αυ­τό της κα­τα­στρο­φής. Γι’ αυ­τό και η αλ­λα­γή πλεύ­σης του Nτεµπόρ δεν έ­χει καµί­α σχέ­ση µε το οι­κεί­ο α­φή­γηµα του ε­πα­να­στά­τη ή του πρω­το­πό­ρου που, γερ­νώ­ντας, συµφι­λιώ­νε­ται µε ό­λα ό­σα κά­πο­τε αρ­νή­θη­κε και ε­γκωµιά­ζει ό­λα ό­σα κά­πο­τε α­πο­κή­ρυσ­σε. Aντί­θε­τα, έ­χουµε να κά­νουµε µε έ­να σηµα­ντι­κό βήµα της συ­νεί­δη­σής του προς τα εµπρός.
    H φύ­ση της κα­πι­τα­λι­στι­κής κυ­ριαρ­χί­ας υ­πέ­στη µια βα­θιά αλ­λα­γή στο δεύ­τε­ρο µι­σό του ει­κο­στού αιώ­να. Ό­χι µό­νον µε την κοι­νό­το­πη έν­νοια ό­τι ο κα­πι­τα­λισµός ε­ξε­λίσ­σε­ται συ­νε­χώς, µα µε µιαν έν­νοια πιο αυ­στη­ρή: τώ­ρα έ­χει πραγµα­τι­κά αρ­χί­σει να “συµπί­πτει πλή­ρως µε τη γνή­σια εν­νοια­κή του σύλ­λη­ψη”, έ­χο­ντας ε­πι­τέ­λους α­πο­τι­νά­ξει τις προ­κα­πι­τα­λι­στι­κές του α­τέ­λειες. H νί­κη αυ­τή χαι­ρε­τί­ζει και την έ­λευ­ση της α­λη­θι­νής κρί­σης του κα­πι­τα­λισµού. Kα­τά συ­νέ­πεια, έ­να σο­νέ­το ή έ­νας α­δριά­ντας του Nτο­να­τέ­λο µπο­ρούν σήµε­ρα κάλ­λι­στα να α­πο­τε­λέ­σουν α­να­τρε­πτι­κή τέ­χνη, ί­σως και µό­νο για­τί µας θυµί­ζουν τον ποιο­τι­κό πλού­το της αν­θρώ­πι­νης εµπει­ρί­ας πριν την πο­σο­τι­κή ε­νο­ποί­η­ση που ε­πέ­φε­ρε το κα­πι­τα­λι­στι­κό εµπό­ρευµα, κα­θώς και κά­τι α­πό την υ­πό­σχε­ση της χει­ρα­φέ­τη­σης και της ευ­τυ­χί­ας που υ­παι­νι­κτι­κά εµπε­ριέ­χει αυ­τή η εµπει­ρί­α
    . »

    Βεβαίως, οι περισσότεροι από τους ακροατές πέρασαν στο «ντούκου» αυτήν του την πολύ σημαντική δήλωση. Όπως και οι περισσότεροι από τον χώρο της Αριστεράς και της «αντεξουσίας» αρνούνται ή αγνοούν την κριτική έναντι αυτής της πολύ σημαντικής πτυχής της σύγχρονης καπιταλιστικής κυριαρχίας…

  2. εξαποδω Says:

    Να συμπληρώσω με κάποια λόγια του Αλαίν Φινκελκρώ, τα οποία χρησιμοποιεί και ο Μισεά στο βιβλίο του για να καταδείξει πώς ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός ενσωμάτωσε πλήρως τα αιτήματα του ’68 ή -ακόμα χειρότερα θα έλεγε κάποιος άλλος- πώς αυτά τα ίδια τα αιτήματα φέρουν στο «γενετικό τους κώδικα» την ενσωμάτωση!

    «…οι παλαιές προκηρύξεις διαμαρτυρίας έγιναν οι σημερινές κυβερνητικές εγκύκλιοι. Πριν από 30 χρόνια στη Γαλλία οι επιτροπές δράσης των Λυκείων διακήρυτταν ότι, για να καταπολεμηθούν οι ανισότητες, οι καθηγητές δεν θα έπρεπε, απλώς, να μεταβιβάζουν την κουλτούρα που διέθεταν αλλά να παρακολουθούν την προσωπικότητα του κάθε μαθητή και να του μαθαίνουν να μορφώνεται μόνος του. Στο εξής είναι οι επιθεωρητές των σχολείων που εκφράζονται με αυτό τον τρόπο…»

    Μήπως θυμίζουν τα παραπάνω κάποια από τα επιχειρήματα των πάσης φύσεως εκσυγχρονιστών-υποστηρικτών των καινούριων βιβλίων στην καθ’ ημάς πρόσφατη αντιπαράθεση;

  3. Σκαντζόχοιρος Says:

    Ο Αλέκος, βεβαίως, συνεχίζει στον χαβά του:

    «Αν η Αριστερά, μαχόμενη ενάντια στην καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, δεν φοβάται η ίδια να παγκοσμιοποιηθεί. Να λειτουργήσει δηλαδή και σε ευρωπαϊκό και σε οικουμενικό επίπεδο. Η μήτρα από την οποία έχουμε βγει είναι η τελευταία φράση του «Μανιφέστου» του Μαρξ και του Ενγκελς: «Προλετάριοι όλων των χωρών, ενωθείτε». Η αντίθεση στις κυρίαρχες επιλογές της Ε.Ε. δεν μπορεί να γίνει μέσα από τακτικές εθνικής αναδίπλωσης, που κατακερματίζει τις δυνάμεις, αλλά μέσα από ένα σχέδιο για την πορεία της Ευρώπης προς την κοινωνική πρόοδο, την ειρήνη, τη δημοκρατία, την ελευθερία, τον σεβασμό του περιβάλλοντος»

    (Από την ομιλία του κατά την παρουσίαση του βιβλίου του Γιάν Μαρέινσεν «Αρκετά! Ο σοσιαλισμός αντεπιτίθεται»- αποσπάσματα δημοσίευσε η σημερινή «Ελευθεροτυπία»).

    Ο οποίος, βεβαίως, είναι εκ διαμέτρου αντίθετος με τον χαβά που είχε ως ευρωβουλευτής (έχω κάτι κειμενάκια του, για την υπεράσπιση του Άβατον του Αγίου Όρους, τα Ελληνοτουρκικά κλπ, κλπ, να τα σηκώσω μπάρμπα;)…

  4. εξαποδω Says:

    Σήκωσέ τα τα τιμημένα, τέκνον μου!!

  5. gregykapogeorge Says:

    αυτά τα ίδια τα αιτήματα φέρουν στο “γενετικό τους κώδικα” την ενσωμάτωση!

    Μεγάλη κουβέντα! Έλεγα παλιότερα για αφθαίρετα «πανωσηκώματα» του καπιταλισμού με οικολογικά και αριστερά οικοδομικά υλικά και μου απαντούσαν «για εγγενή ευελιξία του καπιταλισμού να χρησιμοποιεί τα πλέον αξιόλογα εργαλεία σκέψης»…

  6. ange-ta Says:

    Καλημέρα εξαποδώ. Και γω το διάβασα τον Μισεά. Όμως, εκείνο που θα έλεγα γι αυτό το βιβλίο, είναι η αποκαλυπτική κριτική που ασκεί στις λίγες σελίδες του κατά τα άλλα στον καπιταλισμό. Η εκπαίδευση, έρχεται σαν συνέπεια, ενός συστήματος που ΚΑΤΑΡΧΗΝ θέλει να ξεκόψει μια και διαπαντός με την ηθική του παρελθόντος.
    Το πιο τραγικό σημείο του βιβλίου, είναι η πρόταση κλειδί της εποχής μας:
    «Τον ερχόμενο αιώνα τα «δύο δέκατα του ενεργού πληθυσμού του πλανήτη θα ήταν αρκετά για να διατηρηθεί η δραστηριότητα της παγκόσμιας οικονομίας»
    που πάει να πεί με άλλα λόγια, ότι τα υπόλοιπα 8 δέκατα είναι απλώς αναλώσιμα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: