Αυτή η φωτογραφία δεν λέει να μου φύγει από το μυαλό…

… απ’ όταν την πρωτοαντίκρυσα, πριν αρκετό καιρό, στο οπισθόφυλλο του βιβλίου “Η Σκιά της Σκιάς” (εκδ. Άγρας, 1996), ενός πολιτικο-αστυνομικού μυθιστορήματος του Πάκο Ιγκνάσιο Ταΐμπο ΙΙ, που η υπόθεσή του εκτυλίσσεται στο μετεπαναστατικό Μεξικό του ‘22.
Ο εικονιζόμενος τύπος είναι ο Φορτίνο Σαμάνο, υπολοχαγός του Ζαπάτα, αγνώστων λοιπών στοιχείων πέραν του γεγονότος ότι αυτή η στιγμή είναι η τελευταία του! Σε λίγα δευτερόλεπτα εκτελέστηκε από τον Ομοσπονδιακό στρατό! Η φωτογραφία, που τραβήχτηκε από το φακό του Agustin Victor-Casasola το 1917, τον απεικονίζει να καπνίζει το τελευταίο πούρο του μπροστά ακριβώς από τον τοίχο της εκτέλεσης, ελάχιστα πριν ακουστεί το μοιραίο “Πυρ!“.
Από την πρώτη στιγμή που είδα τη φωτογραφία “κόλλησα”. Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι ο τύπος με τη μάγκικη στάση αναμετριόταν εκείνη τη στιγμή με τον επικείμενο θάνατό του! Αυτό το ύφος του “έζησα όπως γούσταρα” και “παίξαμε και χάσαμε” μου έχει καρφωθεί στο μυαλό έκτοτε. Αναρωτιέμαι αν μπορεί ένας άνθρωπος σημερινός, “μεταμοντέρνος”, να συμβιβαστεί με το μοιραίο με τον τρόπο που το αποτύπωσε η φωτογραφία, μπροστά σε έναν από τους τόσους “τοίχους της Καισαριανής”, που σημάδεψαν με βαθύ κόκκινο την ιστορία του περασμένου αιώνα. Ο θάνατος, ακόμα και από γηρατειά, έχει εξοβελιστεί στις αποστειρωμένες αίθουσες των νοσοκομείων και στα δωματιάκια των οίκων ευγηρίας για να καμωνόμαστε σαν στρουθοκάμηλοι ότι δεν υπάρχει. Πόσο μάλλον ο θάνατος για έναν “Ζαπάτα”, για έναν σκοπό. Καθαρή ανοησία και οπισθοδρομική τρέλλα!
Αναρωτιέμαι, ο “πάντα ωραίος“, “πάντα νέος“, ο “να περνάς καλά” και “να είσαι ο εαυτός σου” τηλεοπτικός άνθρωπος που έχει κατακυριεύσει το πετσί μας, θα μπορούσε ποτέ να σταθεί μπροστά στην κάνη που θα του έπαιρνε τη ζωή, με τον τρόπο που στάθηκε αυτός ο Φορτίνο απ’ το Μεξικό, 90 χρόνια πριν; Αυτός ο άγνωστος μαγκίτης που φρόντισε να συγκεντρώσει όλη του την αγωνία για το αναπόφευκτο τέλος μόνο στον τρόπο που δάγκωνε το αγαπημένο του πούρο: “Τελειώνετε ρε κοπρίτες. Τραβάτε τη σκανδάλη!“…

(Κατανοώ απόλυτα τι “κόλλημα” έφαγε ο Θ. Παπακωνσταντίνου για να του αφιερώσει πέρυσι το τραγούδι “Σαμάνος”…)

Μπορεί να φανεί σκληρό…

… αλλά εγώ θρηνώ μόνο για τα δάση που εξαφανίστηκαν μαζί με την εναπομείνασα άγρια ζωή τους, για τα καμμένα χωράφια και τα θερμοκήπια, για τους αγρότες και τους μελισσοκόμους που αφανίστηκε το βιός τους, για τις αγροικίες και τα σπίτια των ντόπιων, για την Αθήνα των απλών ανθρώπων που χάνει το τελευταίο της πνευμόνι.
ΧΕΣΤΗΚΑ πατόκορφα για τις μεζονέτες και τις μεζονετούλες, για τις βιλάρες και τις βιλίτσες, για τα εξοχικά που μπορεί να καταστράφηκαν ή να έπαθαν ζημιές! Για όλα αυτά τα σύμβολα της νεοπλουτίστικης έπαρσης μιας αδηφάγου “μεσαίας” τάξης που σαν ακρίδα έπεσε τα τελευταία 20 χρόνια πάνω στο αττικό τοπίο, λεηλατώντας τα δάση του, καταστρέφοντας τα βουνά του, ξεχερσώνοντας τα χωράφια του. Όσοι/ες κατασκεύασαν και προσκύνησαν το όνειρο της (τετράτροχης και τετρακίνητης) μετακόμισης στα “βόρεια προάστια” ας λουστούν τώρα τα καρβουνίδια του! Ούτε τα αγριόχορτα δεν είχαν καθαρίσει οι άχρηστοι από τις “περιουσίες” τους και τα “οικοπεδάκια” που συνοδεύουν το “σπιτοκαλυβάκι” τους! Δεν πειράζει, το επόμενο σουαρέ επίδειξης που θα διοργανώσουν στον “κήπο-καταπατημένο πρώην δάσος” του σπιτιού τους θα είναι σε κρανίου τόπο. Σαν αυτόν που έχουν στο μυαλό και την ψυχή τους…

Και τι κάνει ένας τηλεπαρουσιαστής αν…

… έχει εξαντλήσει όλες τις δυνατότητες για να κρατηθεί ψηλά στην τηλεθέαση;
Αν έχει δηλαδή ουρλιάξει, εκθέσει, ασελγήσει (σε ψυχές), δαιμονοποιήσει, εκφοβίσει, ξεφτιλίσει, εξοντώσει, θυματοποιήσει, πει ψέμματα, καταστρέψει, προκαλέσει υστερία, κλπ, κλπ. Τι άλλο του απομένει να κάνει, παρά να δημιουργήσει ο ίδιος την είδηση! Διαβάστε πώς:

“…Για εμπορία ναρκωτικών και τη σύναψη συμβολαίων θανάτου με στόχο την εξόντωση των αντιπάλων του αλλά και την άνοδο των ποσοστών τηλεθέασης, κατηγορείται τηλεπαρουσιαστής στη Βραζιλία [...]
Ωστόσο, η αστυνομία υποστηρίζει ότι διέταζε δολοφονίες στην περιοχή της Αμαζονίας και ειδοποιούσε τα τηλεοπτικά συνεργεία της εκπομπής του ώστε να βρίσκονται πρώτα στον τόπο του εγκλήματος και ο ίδιος να στηρίξει τους ισχυρισμούς του ότι η περιοχή έχει πολύ υψηλή εγκληματικότητα. Σύμφωνα με τις κατηγορίες, ο Σούζα βρίσκεται πίσω από τουλάχιστον πέντε συμβόλαια θανάτου.
«Η εντολή για τις εκτελέσεις προερχόταν πάντα από τον παρουσιαστή και το γιο του, που ειδοποιούσαν τα τηλεοπτικά συνεργεία να φτάσουν στην τοποθεσία πριν την αστυνομία», όπως δήλωσε στο Associated Press ο αρχηγός της τοπικής υπηρεσίας πληροφοριών Τομάζ Βασονσέλος. Οι δολοφονίες εμπόρων ναρκωτικών «φαίνεται ότι εκτελούνταν για να απαλλαγεί από τους αντιπάλους του και να ανεβάζει την θεαματικότητα της εκπομπής του», όπως είπε.
«Σε πολλές περιπτώσεις δημιουργούσαν τα γεγονότα, δημιουργούσαν τις ειδήσεις», όπως είπε ο τοπικός υπουργός Ασφαλείας Φρανσίσκο Καβαλκάντι.” [...]

 http://www.naftemporiki.gr/news/static/09/08/12/1701483.htm

Σσσσςς! Μην φωνάζετε ορέ πεθαμένοι!…

…Θέλετε να διακόψετε τις συνομιλίες Χριστόφια-Ταλάτ και τις θερινές διακοπές του Καραμανλή; Ανάγωγοι!

1. Κορέλλης Αντωνάκης του Μιχαήλ, 30 ετών.
2. Νικολάου Πανίκος του Χρυσοστόμου, 26 ετών.
3. Σκορδής Χριστόφορος του Γεωργίου, 25 ετών.
4. Παπαγιάννης Ιωάννης του Χαράλαμπους, 24 ετών.
5. Χατζηκυριάκος Ιωάννης του Χαραλάμπους, 19 ετών.

Ελληνοκύπριοι Εθνοφρουροί. Eκτελέστηκαν από τον Τούρκικο στρατό εισβολής στην Κύπρο, όντες αιχμάλωτοι από τις 14 Αυγούστου 1974, αφού πρώτα φωτογραφήθηκαν από Τούρκο δημοσιογράφο και μίλησαν σε Τουρκοκυπριακό ραδιοφωνικό σταθμό! Τα οστά τους ταυτοποιήθηκαν πριν από λίγες μέρες μέσα σε ένα πηγάδι μαζί με άλλα 14 λείψανα στο κατεχόμενο χωριό Τζιάος.

Τουλάχιστον ξεκαθαρίζει και επισήμως η τύχη την οποία επεφύλαξαν οι “ανθρωπιστές” της Άγκυρας στους 1.000 περίπου αγνοούμενους/αιχμαλώτους εθνοφρουρούς. (Όχι ότι η τύχη των υπολοίπων 620 αγνοούμενων αμάχων πολιτών θα είναι διαφορετική…)
Τώρα αν περιμένετε τίποτα Κάρλα ντελ Πόντε και Δικαστήρια της Χάγης και λοιπές ανοησίες, θα περιμένετε για πολλές ζωές ακόμη…

Περισσότερα εδώ:
http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=1040846&lngDtrID=244

Λίγα λόγια για την κρίση στον ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ

Το ανεπανάληπτο μετεκλογικό σόου του Αλαβάνου με τις “δραματικές” παραιτήσεις – ξεπαραιτήσεις του το θυμόμαστε όλοι. Δεν μπορείς εξάλλου να ξεχάσεις εύκολα σπαρταριστές κωμωδίες! Στόχος του κυρ Αλέκου ο εξαναγκασμός του ΣΥΝ σε υποταγή ή ακόμα και διάλυση εντός του ΣΥΡΙΖΑ, όπου το κουμάντο θα το κάνει ουσιαστικά αυτός μαζί με τον στενό κύκλο συνεργατών του και κάποιες από τις λεγόμενες “συνιστώσες” που είναι σήμερα της αρεσκείας του. Δεύτερος πιθανός στόχος η τιμωρία του αυθάδη “πατροκτόνου” Αλέξη, ο οποίος αρνήθηκε να πολιτευτεί ως πρόεδρος του ΣΥΝ κατά τα γούστα του πατρός. Να σημειώσω εδώ ότι αυτές φαίνονται να είναι οι πολιτικές στοχεύσεις, με κριτήριο αυτά που συνέβησαν μέχρι σήμερα. Και λέω “φαίνονται” διότι ο πολιτικός Αλέκος Αλαβάνος αποτελεί sui generis περίπτωση. Με τις οβιδιακές μεταμορφώσεις του και τις αλεπάλληλες πολιτικές κωλοτούμπες του, αυτό δηλαδή που οι άτυχοι υμνητές του ονομάζουν “μετρ των αιφνιδιασμών“, δείχνει να μην έχει και ιδιαίτερη επαφή με την πραγματική πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα (πιθανώς αποτέλεσμα της 20ετούς απουσίας του στις Βρυξέλες ή/και της αριστοκρατικής του καταγωγής) και να κινείται με μια εντελώς προσωπική ερμηνεία των καταστάσεων.
Ο νεαρός Αλέξης, όμως, από μαθητής μεγαλωμένος μέσα σε κομματικούς μηχανισμούς, γραφεία και βουτηγμένος στην ίντριγκα, κατανόησε ότι αν το σχέδιο του Αλαβάνου επιτευχθεί και ο ΣΥΝ διαλυθεί ή χάσει την ιδιαιτερότητά του, τότε το πολιτικό τέλος όλων, του ΣΥΡΙΖΑ συμπεριλαμβανομένου, είναι κοντά. Δεν μπορεί να δεχτεί ότι ο πυλώνας του εγχειρήματος, ο ΣΥΝ, με την όποια ιστορία, το στοιχειώδη μηχανισμό, τους πόρους, τα χιλιάδες μέλη και τη σχετική αναφορά σε κοινωνικούς χώρους (έστω και αν αυτή περιορίζεται σε πανεπιστημιακούς, ελεύθερους επαγγελματίες και δημόσιους υπάλληλους) θα υποχρεωθεί να συγκυβερνήσει ή ακόμα χειρότερα να ελεγχθεί από μια παρέα γύρω από τον Αλαβάνο και μια δράκα συνιστώσες των μερικών δεκάδων ή εκατοντάδων μελών που έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ δεν τους ήξερε ούτε η μανούλα τους. Επίσης, αντιλαμβάνεται ότι η Ανανεωτική – “δεξιά” – πτέρυγα του κόμματος, η οποία επί μια δεκαετία τρώει τη μια εσωκομματική καρπαζιά μετά την άλλη, δεν θα δεχτεί με τίποτα αυτή τη διάχυση ή αυτοδιάλυση του ΣΥΝ και αυτή τη φορά έχει στρατηγικό διέξοδο που της δίνει τη δυνατότητα να μην υποταχτεί και να διεκδικήσει την οριστική ηγεμονία της ανανεωτικής αριστεράς. Το όνομα αυτού, “Πράσινοι“. Αν τα πράγματα ζορίσουν πολύ με το ΣΥΡΙΖΑ, μια πιθανή συμμαχία “Ανανεωτικών” και “Πρασίνων” σε έναν καινούριο “Συνασπισμό της Αριστεράς και της Οικολογίας” θα δώσει σχεδόν σίγουρα το πολυπόθητο 3% και τα έδρανα της Βουλής, με ό,τι σημαίνει αυτό για την εδραίωση και κυριαρχία του σχήματος και θα αφήσει τον “αριστερό” και “αποκαθαρμένο” ΣΥΡΙΖΑ να παραπαίει λίγο πάνω ή κάτω από το 2%. Γι’ αυτό και ο Τσίπρας, έχοντας σαφώς υψηλότερη διορατικότητα από τον Αλαβάνο, προσπαθεί να ισορροπήσει κρατώντας το κόμμα ενωμένο και αρνείται την όποια μετεξέλιξη. Δεν είναι τυχαίο ότι σε αυτή του τη στάση έχει μαζί του, έκοντες άκοντες, την πλειοψηφία του Αριστερού Ρεύματος, τους προερχόμενους από το ΚΚΕ δηλαδή, οι οποίοι έχοντας βιώσει τη δραματική εμπειρία του ‘90-’91, όταν ήταν αυτοί που επιχείρησαν να διαλύσουν το ΚΚΕ και να το διαχύσουν στον ενιαίο τότε Συνασπισμό, διαπίστωσαν μετά από χρόνια ότι εκείνοι που κράτησαν τα “ντουβάρια” (δηλαδή την οργάνωση, τα σύμβολα, την ιστορία και το μηχανισμό μέσα στην κοινωνία) ήταν αυτοί που υπερίσχυσαν πολιτικά  -το ΚΚΕ – ενώ οι ίδιοι παραπαίουν. Το πάθημα φαίνεται να γίνεται μάθημα για το “Ρεύμα” και παρ’ όλο που η πλειοψηφία του δεν έχει εμπιστοσύνη στον Αλέξη, δεν θα τον αφήσει μόνο του και θα τον βοηθήσει να κρατήσει αυτόνομο και ενιαίο το κόμμα.
Θα μου πείτε, όλοι αυτοί οι σχεδιασμοί, ένθεν και ένθεν, θα “βγουν”; Άγνωστο. Στην πολιτική σύγκρουση και ιδιαίτερα αυτή που γίνεται ερήμην κοινωνικής αναφοράς, τα πράγματα μπορούν να αποκτήσουν μια ανεξέλεγκτη και απρόβλεπτη δυναμική. Για παράδειγμα οι λεγόμενοι ”Ανανεωτικοί” έχουν εξαπολύσει σφοδρή επίθεση εναντίον όλων, και του Τσίπρα, πιέζοντας με πολύ σκληρό τρόπο, γεγονός που δύναται να ενεργοποιήσει τα “αντιδεξιά” ανακλαστικά του “Ρεύματος” που δεν θα δεχτεί να χάσει την εσωκομματική ηγεμονία τόσο εύκολα, κλπ, κλπ. Πάντως, ένα είναι βέβαιο, ότι όποια κατάληξη και αν έχει η παρούσα κρισιακή διαδικασία εντός των ΣΥΝ και ΣΥΡΙΖΑ το όλο εγχείρημα με τη σημερινή του μορφή και καθεστώς ισορροπιών, οδηγείται σε πολιτική και ουσιαστική ανυποληψία με μικρές δυνατότητες επαναφοράς στην προ του 2009 κατάσταση. Τα πράγματα είναι κυριολεκτικά σε οριακό σημείο. Αν μάλιστα οδηγηθεί στις πιθανές πρόωρες εκλογές με αυτήν την κατάσταση στο εσωτερικό του, τότε η πιθανότητα ένταξής του στην …εξωκοινοβουλευτική αριστερά είναι μεγάλη.
Τέλος, θα ερωτήσει κάποιος/α: Τι σχέση έχουν όλες αυτές οι μάχες προσώπων, μηχανισμών, ομάδων, γκρουπών με τα πραγματικά προβλήματα του λαού και της χώρας; Η απάντηση είναι απλή. Γιατί, πριν το ξέσπασμα της μετεκλογικής κρίσης είχαν; (Πέρα από την έκφραση των συμφερόντων κάποιων μικρών κοινωνικών ομάδων που προαναφέραμε και μια εγγενή αριστερή αυτοαναφορικότητα – οι “αριστεροί” που μιλάνε για τους “αριστερούς” και την “αριστερά” σαν να πρόκειται για μια χωριστή κοινωνική κατηγορία).

Το Μαύρο Αλγέρι

Το “Μαύρο Αλγέρι“, του Μωρίς Αττιά (Maurice Attia), εκδ. Πόλις, σελ. 398, (2008), αποδείχτηκε το αγαπημένο μου ανάγνωσμα αυτού του καλοκαιριού. Δηλώνω εξ αρχής φανατικός αναγνώστης αστυνομικών μυθιστορημάτων (αμαρτία εξομολογουμένη…) και ιδιαίτερα αυτού του είδους πολιτικού νουάρ μυθιστορήματος που εγκαινίασαν, με διαφορετικό στυλ ο καθένας, οι (εκλειπόντες, πια), Γάλλοι συγγραφείς, Ζαν Πατρίκ Μανσέτ και Ζαν Κλωντ Ιζζό (παλαιός αριστεριστής και καταστασιακός ο πρώτος, παλαιό μέλος του ΚΚΓ ο δεύτερος) και στο οποίο πλέον θητεύουν πλείστοι όσοι συγγραφείς, εντός κι εκτός Γαλλίας.

Ο Αττιά (ψυχίατρος-ψυχαναλυτής από το Παρίσι, γεννημένος το ‘49 στο Αλγέρι) στήνει την ιστορία του τους τελευταίους μήνες της Γαλλικής κυριαρχίας στο Αλγέρι, το 1962, όταν ο εθνικοαπελευθερωτικός πόλεμος των Αλγερινών οδεύει πια προς τη νίκη και ο Ντε Γκωλ έχει αποδεχτεί οριστικά την ανεξαρτησία της αποικίας, απομένοντας να πείσει και τους Γάλλους για την αναγκαιότητα και το αναπόφευκτο της ανεξαρτησίας του Αλγερίου.

Ο ήρωας του έργου, ο αστυνόμος Πάκο Μαρτίνεθ, γιός Ισπανού αναρχικού (!), πιστός στα καθήκοντά του, προσπαθεί να εξιχνιάσει τη διπλή δολοφονία ενός ζευγαριού, μιας νεαρής Γαλλίδας της ντόπιας αστικής τάξης κι ενός νεαρού μορφωμένου Αλγερινού, της ανερχόμενης Αλγερινής ελίτ. Ο αστυνόμος επιτελεί το έργο του με μια πρωτοφανή επιμονή και μανία τη στιγμή ακριβώς (ή μάλλον εξαιτίας αυτής) που ένας αμείλικτος πόλεμος όλων εναντίον όλων έχει ξεσπάσει λίγο πριν την κατάρρευση της αποικιακής κυριαρχίας. Η επταετής σύγκρουση μεταξύ του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου της Αλγερίας (FLN) και του Γαλλικού αποικιοκρατικού στρατού στην οποία είχαν βρει το θάνατο 22.000 Γάλλοι στρατιώτες και 400.000 Αλγερινοί (τουλάχιστον 250.000 άμαχοι) έδινε τη θέση της στην ανεξέλεγκτη τρομοκρατική δράση της OAS (Οργάνωση Μυστικός Στρατός – Organisation armée secrète), μιας ακροδεξιάς εθνικιστικής οργάνωσης που αγωνιζόταν για να παραμείνει η Αλγερία γαλλική. Η OAS μέσα σε λίγους μήνες προκάλεσε ένα τεράστιο λουτρό αίματος (2.730 νεκροί κι 6.000 τραυματίες) με επιθέσεις κομάντο, βομβιστικές ενέργειες, εκτελέσεις αμάχων, ένοπλες ληστείες, κλπ. επιτιθέμενη τόσο εναντίον Αράβων όσο κυρίως εναντίον Γάλλων “προδοτών”, του Ντε Γκωλ συμπεριλαμβανομένου, του οποίου οργάνωσε πολλές φορές τη δολοφονία. Μέσα σε αυτό το φόντο, όπου τα πάντα καταρρέουν για τους Γάλλους κατοίκους της Αλγερίας, όπου οι δημόσιες υπηρεσίες έχουν διαβρωθεί από την OAS ή απλά δεν λειτουργούν, όπου ο χτεσινός συνάδελφος ή γείτονας γίνεται ο σημερινός εκτελεστής σου, όπου προσωπικές διαφορές και ανθρώπινα πάθη περιβάλλονται με πολιτικό μανδύα και το πάτημα της σκανδάλης αναλαμβάνει να ξεκαθαρίσει τους παλιούς λογαριασμούς, ο δημόσιος λειτουργός Πάκο Μαρτίνεθ προσπαθεί “απλά να κάνει τη δουλειά του“, στην ουσία να κρατηθεί από κάπου για να μην τον ρουφήξει η δίνη που συμπαρασύρει τους συμπατριώτες του. Ο θάνατος βρίσκεται παντού και η ανθρώπινη ζωή έχει ευτελιστεί πλήρως ακόμα και αν ανήκει σε έναν “ανώτερο” Ευρωπαίο. Ο εμφύλιος πόλεμος των τελευταίων μηνών της αποικιοκρατίας αποσυνθέτει ανθρώπους, αξίες και βεβαιότητες και αναδεικνύει τη φυγή και την προσφυγιά σαν τη μόνη υγιή προοπτική. Η ατμόσφαιρα του βιβλίου είναι πνιγηρή, καφκική, κυριολεκτικά “μαύρη“. Οι ατομικές ιστορίες συνθλίβονται στον τροχό της Ιστορίας (με “Ι” κεφαλαίο) που έχει αρχίσει πάλι να κινείται. Οι “μικρές” ατομικές αφηγήσεις σωπαίνουν κι εξατμίζονται όταν η “μεγάλη”  αφήγηση του τέλους της αποικιοκρατίας “ακούγεται”. Μόνη διέξοδος σε ατομικό επίπεδο, όπως πάντα, ο έρωτας, η αλληλεγγύη, η τρέλλα, η αυτοκτονία…

Για να τελειώνω τη σύντομη παρουσίαση, θα έλεγα ότι δεν ήταν μόνο η διάχυτη “μαυρίλα” που με ικανοποίησε στο συγκεκριμένο έργο. Αλλά και το γεγονός ότι η όλη ιστορία εντάχθηκε με επιτυχία σε ένα συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο (ο Πόλεμος της Αλγερίας), το οποίο γνώριζα αποσπασματικά και με βοήθησε να το κατανοήσω πολύπλευρα. Άρχισε να λύνεται και η απορία που πάντα είχα. Πώς είναι δυνατόν, δηλαδή, ένας αριστερός αναρχίζων διανοούμενος σαν τον Καμύ (Γάλλος του Αλγερίου κι αυτός) να παίρνει εκείνη την επονείδιστη θέση κατά της Αλγερινής Ανεξαρτησίας. Η Αλγερία ήταν η δεύτερη αποικία στον κόσμο, μετά τη Νότιο Αφρική, όπου ο Ευρωπαϊκός πληθυσμός, αν και μειονότητα, αποτελούσε ένα τόσο σημαντικό ποσοστό του συνολικού πληθυσμού. Με την έναρξη του πολέμου το 1954, σε 8.000.000 ντόπιους Άραβες αντιστοιχούσαν 1.000.000 Γάλλοι. Οι τελευταίοι ήταν ήδη κατά 80% δεύτερης ή τρίτης γενιάς κάτοικοι Αλγερίου και θεωρούσαν το Αλγέρι την πραγματική τους πατρίδα. Οι περισσότεροι προέρχονταν από εξαθλιωμένα στρώματα της μητρόπολης που μετανάστευσαν εκεί για να βρουν καλύτερη μοίρα. Αρκετοί ήταν πολιτικοί πρόσφυγες της Κομμούνας του 1871 ή των πολεμικών αναμετρήσεων των αρχών του 20ου αιώνα και του Ισπανικού Εμφυλίου. Οι ταξικές διαφορές ανάμεσα στους Γάλλους του Αλγερίου ήταν μεγάλες αλλά αμβλυμένες ένεκα της αποικιοκρατίας και της ιδιαίτερης πολιτισμικής ταυτότητας που μοιράζονταν. Αν και η πλειοψηφία τους καρπωνόταν ελάχιστα από τα οφέλη της αποικιοκρατίας, ακόμα και αυτά τα ελάχιστα ήταν πάρα πολλά σε σχέση με την εξαθλίωση και την άγρια εκμετάλλευση που βίωνε η αραβική πλειοψηφία. Οι Γάλλοι του Αλγερίου, κλεισμένοι στις μεγάλες πόλεις, ζώντας στο δικό τους σύμπαν, δεν θεωρούσαν εαυτούς αποικιοκράτες αλλά απλώς κατοίκους μιας Γαλλικής επαρχίας. Τα πρώην θύματα του κοινωνικού και πολιτικού αποκλεισμού της μητρόπολης είχαν γίνει πια θύτες χωρίς καν να το αντιλαμβάνονται. Έτσι, με έκπληξη διάβαζα ότι ολόκληρες λαϊκές γειτονιές που στις εκλογές ψήφιζαν κατά 80% ΚΚΓ, μετατρέπονταν σε προπύργια της ακροδεξιάς OAS όταν ο Ντε Γκωλ άρχισε να θεωρεί την ανεξαρτησία αναπόφευκτη! Επίσης, μεγάλη εντύπωση μου έκανε η σφοδρότητα του Γαλλικού εμφυλίου τους τελευταίους μήνες της αποικιοκρατίας. Η OAS δολοφονούσε αδιακρίτως Γάλλους στρατιώτες και δυνάμεις ασφαλείας αλλά και ντόπιους Γάλλους που έκαναν το “έγκλημα” να θέλουν να φύγουν για τη μητρόπολη όταν η ζωή στο Αλγέρι έγινε αβάσταχτη! Από την άλλη, ο στρατός και οι ανεπίσημες - παρακρατικές - δυνάμεις που είχε στείλει ο Ντε Γκωλ δεν δίσταζαν να σφαγιάσουν άμαχο πλήθος Γάλλων που συμμετείχε σε διαδηλώσεις κατά της ανεξαρτησίας!

Στα συν του βιβλίου να αναφέρουμε τα δύο σύντομα αλλά πολύ κατατοπιστικά κεφάλαια στο τέλος του, για την ιστορία της αποικιοκρατίας στο Αλγέρι και τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας.

Να σημειώσω ότι ο τίτλος “Μαύρο Αλγέρι” είναι ένα λογοπαίγνιο που εκφέρεται τη στιγμή της κορύφωσης του πολέμου όλων εναντίον όλων, καθώς στα αραβικά το Αλγέρι ονομάζεται εναλλακτικά Al Bahdja, δηλαδή Απαστράπτουσα, Λευκή.

Περί δικαιώματος και συναίνεσης

Μετά την εξ ορισμού σχέση μεταξύ “προόδου” και “ελευθερίας” που προτείνει ο  Γ. Κοντογιώργης και την οποία παρουσιάσαμε στην προηγούμενη δημοσίευση, ο ίδιος συνεχίζει, αποσαφηνίζοντας με ιδιαίτερα απλό τρόπο τις πολυχρησιμοποιημένες έννοιες της “συναίνεσης” και του “δικαιώματος” συνδέοντάς τες και αυτές με την έννοια της ελευθερίας. Η πρώτη χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από τους “εκσυγχρονιστές” πολιτικούς  τα τελευταία 20 χρόνια ενώ η δεύτερη έχει γίνει η σημαία όλων των τελευταίων ιμπεριαλιστικών πολεμικών εξορμήσεων (Γιουγκοσλαβία, Ιρακ, Αφγανιστάν) αλλά και μιας συγκεκριμένης μεταμοντέρνας αριστεράς (οι τονισμοί και οι υπογραμμίσεις δικοί μου):

“…ποιά είναι η ελευθερία που βιώνει η εποχή μας; Η νεοτερικότητα, όχι μόνο δεν αποκρύπτει, αλλά και επαίρεται ότι είναι η ατομική ελευθερία. Συνομολογεί, επομένως, ότι η κοινωνία της δεν είναι αυτόνομη (δηλαδή ελεύθερη) ούτε στο κοινωνικό ούτε στο πολιτικό πεδίο.
[...] Για να καλύψει το κενό που δημιουργεί η απουσία κοινωνικής και πολιτικής ελευθερίας, η νεοτερική ιδεολογία εισήγαγε δυο θεμελιώδεις έννοιες τις οποίες σκοπίμως τις εξομοιώνει με την ελευθερία: του δικαιώματος και της συναίνεσης. Η έννοια της συναίνεσης υπονοεί ότι, αφού συμφωνεί κανείς στην εκχώρηση της ελευθερίας του, εξακολουθεί να παραμένει ελεύθερος! Αποκρύπτει, ο ισχυρισμός αυτός, ότι η συναίνεση δημιουργεί νομιμοποίηση, το καθεστώς όμως αλλάζει άρδην. Η φεουδαρχία στις καλύτερες στιγμές της ήταν όχι απλώς νόμιμη, αλλά και νομιμοποιημένη. Τούτο, όμως, δεν μετέβαλε το δεσποτικό της χαρακτήρα.
[...] Η έννοια του δικαιώματος, επίσης, απαντάται εκεί που δεν υπάρχει ελευθερία/αυτονομία. Οριοθετεί περιοριστικά το πεδίο της κοινωνικής και πολιτικής ετερονομίας, ώστε να μην πλήττεται η ατομική ελευθερία ή, στην καλύτερη περίπτωση, διευρύνει το θεματικό της εύρος. Εκεί που συντρέχει η ελευθερία απορροφάται ή περιττεύει το δικαίωμα. Το δικαίωμα της διαδήλωσης για την ακολουθούμενη πολιτική της κυβέρνησης υπάρχει επειδή η κοινωνία δεν συγκροτεί ή ίδια το πολιτικό σύστημα, ώστε να αποφασίζει αυτή για τα του οίκου της… “

Γιώργος Κοντογιώργης
Έθνος και “εκσυγχρονιστική” νεοτερικότητα (σ. 61-63)
Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2006

Περί προόδου

Με την έννοια της προόδου είχα πάντοτε μια περίεργη σχέση. Για την ακρίβεια ανέκαθεν με εκνεύριζε το γεγονός ότι είναι συνδεδεμένη με κάτι, αόριστα, θετικό. Αυτή η, συχνά θεολογικού τύπου, χρήση της έτεινε να εξουδετερώνει κάθε ερώτημα του τί, πώς, για τί ή για ποιόν η πρόοδος; Και αν στον καθημερινό λόγο η χρήση της λέξης έχει εκ των προτέρων θετική χροιά, κατέληξα ότι στον πολιτικό λόγο (αλλά και τον επιστημονικό) η χρήση της είναι καθαρά ιδεολογική. Και αυτό με έχει κάνει ακόμη πιο επιφυλακτικό.
Ίσως να φταίει που μεγάλωσα το ‘80, επί “Αλλαγής“, τότε που οι λέξεις “πρόοδος” και “προοδευτικός” ήταν το καθημερινό ψωμοτύρι και αποτελούσαν τον απαραίτητο φερετζέ που έκρυβε την εξουσιολαγνεία, το συμβιβασμό, την ιδεολογική προδοσία, την κοινωνική και εισοδηματική αναρρίχηση και σύντομα την …κουτάλα!
Ίσως που η φετιχιστική πίστη στην “πρόοδο”  (έτσι, ουδέτερα και αρκούντως μεταφυσικά) έχει οδηγήσει τον πλανήτη στα οικολογικά και ανθρωπολογικά του όρια.
Τέλος πάντων, η μικρή εισαγωγή έγινε για να παραθέσω το κάτωθι απόσπασμα από βιβλίο του καθηγητή Γ. Κοντογιώργη, που το βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρον στην προσπάθειά του να αποσαφηνίσει κάποια ζητήματα γύρω από την έννοια της προόδου (οι τονισμοί δικοί μου):

“…αφού μιλάμε για ανθρώπινες κοινωνίες, η πρόοδος συνδέεται οργανικά και, επομένως, είναι δυνατόν να αποδοθεί μόνο με μέτρο την ελευθερία και, φυσικά, με γνώμονα τις παραμέτρους που την εφικτοποιούν.
Πώς όμως θα ορίσουμε την ελευθερία; Η ελευθερία έχει, κατά την κρίση μου, έναν μόνο τρόπο να ορισθεί, ως αυτονομία: ”το ζην ως βούλεται έκαστος και όχι κατά τη βούληση άλλου τινός”. Θα προσθέσω επίσης τα πεδία της αυτονομίας: το ατομικό, το κοινωνικό, το πολιτικό. Το ατομικό, αφορά στη δράση ενός εκάστου στο περιβάλλον της κοινωνίας, εκεί που δεν συνάπτει δεσμευτικές συμβάσεις. Το κοινωνικό, ορίζει το πεδίο της αυτονομίας, εκεί όπου το άτομο συνάπτει συμβάσεις με κοινωνικά υποσυστήματα (π.χ. σύμβαση εργασίας). Το πολιτικό πεδίο της αυτονομίας ορίζει τη σχέση του ατόμου / της κοινωνίας με τις συνολικές της λειτουργίες.
Οι τρεις αυτές διαστάσεις της ελευθερίας συγκροτούν το σώμα της καθολικής ελευθερίας και συνεπώς της καθολικής προόδου…”

Γιώργος Κοντογιώργης
Έθνος και “εκσυγχρονιστική” νεοτερικότητα (σ. 60-61)
Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2006

Θα ακολουθήσει σε επόμενη δημοσίευση ένα ενδιαφέρον απόσπασμα, από το ίδιο βιβλίο, για τα “δικαιώματα“.

Αξιόλογες εκδόσεις

Αθόρυβα αλλά ιδιαίτερα δημιουργικά κινούνται οι σχετικά νέες σε ηλικία εκδόσεις “Κουκκίδα“. Υπεύθυνος έκδοσης ο, πάντα σεμνός, Δημήτης Δημόπουλος, ένας άνθρωπος από εκείνη την παλιά καλή πάστα αγωνιστών, που τείνει στις μέρες μας να εκλείψει.
Επιλέγω να παρουσιάσω σήμερα δύο καινούρια βιβλία, από ένα μπαράζ εκδόσεων της “Κουκκίδας” τους τελευταίους μήνες:

Το πρώτο είναι το “ΤΟΥΠΑΜΑΡΟΣ – Ημερολόγια Φυλακής“, των Ν. Ουιδόμπρο και Μ. Ροσενκέφ, σε Πρόλογο του Εντουάρντο Γκαλεάνο και Μετάφραση – Εισαγωγή του Δημήτρη Κουφοντίνα (η δεύτερη μεταφραστική του δουλειά μετά από αυτήν).

Οι  δυό ηγέτες του ιστορικού αντάρτικου κινήματος των Τουπαμάρος της Ουρουγουάης περιγράφουν τον αγώνα που έδωσαν οι ίδιοι και οι άλλοι φυλακισμένοι αγωνιστές για να σταθούν όρθιοι στις φυλακές της στρατιωτικής δικτατορίας της Ουρουγουάης, μετά την ήττα τους στις αρχές τη δεκαετία του ‘70 και την άγρια καταστολή που ακολούθησε. Όπως διαβάζουμε στην εισαγωγή του βιβλίου:

“…Το βιβλίο αυτό του Νιάτο Ουιδόμπρο και του Μαουρίσιο Ροσενκέφ, είναι ένας ύμνος στη ζωή, στην ανθρωπιά, στην ακεραιότητα του πολιτικού κρατούμενου. Είναι η αφήγηση της μακριάς περιπέτειας του ανθρώπου που στον αγώνα του κατά της βαρβαρότητας. Ανάμεσα στις γραμμές του ζουν και ανασαίνουν πολιτικοί κρατούμενοι σ’ όλο τον κόσμο, από όλες τις εποχές. Περνούν με τα ανέγγιχτα όνειρά τους οι μάρτυρες του ίδιου του ουρουγουανικού λαού, οι βασανισμένοι, οι εξαφανισμένοι, όσοι έπεσαν. Γραμμένο με το κλασικό στυλ των Τουπαμάρος, απλό και βαθύ, λιτό και περιεκτικό, δένει τη λογοτεχνία με τον αγώνα. Είναι πάνω απ’ όλα ένα διαχρονικό και οικουμενικό βιβλίο μνήμης…“.

Σημαντικά είναι και τα εισαγωγικά στοιχεία που δίνονται για την ιστορία και τα χαρακτηριστικά του κινήματος των Τουπαμάρος. Αντιγράφω ενδεικτικά πάλι από την εισαγωγή του βιβλίου:

“…Αυτό όμως που χαρακτήριζε κυρίως την ένοπλη δράση του MLN-T ήταν η ελαχιστοποίηση της χρήσης βίας και η μεγάλη προσοχή που έδιναν στην κλιμάκωση της δράσης τους ώστε να μην υπερβαίνει το επίπεδο συνείδησης και κατανόησης του λαού. Φρόντιζαν να συντονίζουν πολιτικά και ποιοτικά την αντάρτικη πράξη με αυτήν του λαϊκού κινήματος. Και, ακριβώς, η αυτοκριτική τους για την ήττα του 1972 αναφέρεται στη διαφορά ρυθμού, αρμονίας ανάμεσα στο μαζικό και στο ένοπλο κίνημα.
Το MLN-Τουπαμάρος δεν ήταν ένα εξωτικό δημιούργημα μιας διανοουμενίστικης ελίτ. Ήταν καρπός της οικονομικής κρίσης, ήταν απάντηση στη βία της ολιγαρχίας κατά του λαού. Ήταν δημιούργημα του λαϊκού κινήματος, ένα από τα στοιχεία του λαϊκού κινήματος. Ήταν γέννημα του περιβάλλοντός του, μέσα στα ιστορικά πλαίσια που διαμόρφωσε ο συσχετισμός δυνάμεων στην αμερικανική υποήπειρο…”

Το δεύτερο βιβλίο είναι το “Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΡΙΣΗ, Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΤΙΣΥΣΤΗΜΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ: Ημι-ολοκληρωτική “Δημοκρατία” ή Περιεκτική Δημοκρατία;“, του Τάκη Φωτόπουλου.

Για το βιβλίο διαβάζουμε στο δελτίο τύπου πρόσφατης εκδήλωσης-παρουσίασης στην Αθήνα:

“…Το βιβλίο εξετάζει αρχικά την σημερινή βαθιά οικονομική κρίση, η οποία δεν είναι, βέβαια, ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία του συστήματος της οικονομίας της αγοράς που καθιερώθηκε εδώ και περίπου δυο αιώνες, αλλά είναι όμως η πρώτη παγκοσμιοποιημένη κρίση, με την έννοια ότι ο παγκόσμιος χαρακτήρας της δεν είναι, όπως στον μεσοπόλεμο, απλώς αντανάκλαση της κρίσης σε κάποιες κύριες καπιταλιστικές οικονομίες, αλλά αποτελεί οργανικό και αναπόσπαστο τμήμα της ίδιας της γένεσης και εξέλιξης της. Το δεύτερο σημαντικό ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της είναι πως δεν είναι μόνο οικονομική αλλά τμήμα μιας ακόμη σοβαρότερης πολυδιάστατης κρίσης: οικολογικής, πολιτικής, πολιτισμικής και γενικότερα κοινωνικής…”

Η κεντρική διάθεση των εκδόσεων “Κουκκίδα” γίνεται από το “Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο“, Θεμιστοκλέους 37, Αθήνα

Καληνύχτα κυρ Αλέκο Νο2;…

…ή μήπως,
…έναρξη της επιχείρησης διάλυσης του ΣΥΝ και “πονηρή” κίνηση κατοχύρωσης αρχηγικής εφεδρείας σε έναν “νέο” ΣΥΡΙΖΑ, όχι ομοσπονδιακό αυτή τη φορά, αλλά ενιαίο κόμμα όπου όλοι οι “καλοί” (και “πονεμένοι”) της αριστεράς και του αριστερισμού θα χωρέσουν;